BILLIE HOLIDAY - THE CENTENNIAL COLLECTION / LADY IN SATIN - THE CENTENNIAL COLLECTION

Op 7 april 1915 werd in Philadelphia een meisje geboren, dat een uiterst miserabel leven zou gaan hebben, maar dat de muziek voor altijd naar een hoger plan zou trekken. Ter wereld gekomen bij een tienermoeder, al jong verslaafd geraakt en veel te vroeg overleden. Toch wist te zangeres een indrukwekkend oeuvre achter te laten. En nog steeds indrukwekkend.  Billie Holiday speelde met de beroemdste muzikanten en werkte met de beste componisten. Ze maakte muziek die anno nu, honderd jaar na haar geboorte, nog altijd zeer indrukwekkend is. Nieuwe generaties artiesten blijven haar muziek opnemen, en zeggen door haar beïnvloed te zijn. Binnen deze maand zou de Amerikaanse zangeres dus honderd jaar geworden zijn. In de aanloop naar die verjaardag verschenen bij Sony Music de cd's "The Centennial Collection" en  "Lady in Satin - The Centennial Collection". Twee albums die de mooiste uitvoeringen die van Billie Holiday tijdens het hoogtepunt van haar carrière bevatten. Maar over alle ongetwijfeld goedbedoelde Billie Holiday-tributes die dezer dagen verschijnen, verdienen er slechts twee echt uw aandacht: José James brengt op het legendarische Blue Note-label nog deze maand "Yesterday I Had the Blues" uit en Cassandra Wilson verblijdt ons met "Coming Forth by Day", eveneens voor Sony Music.

Billie Holiday, geboren als Eleanora Fagan, kwam in treurige omstandigheden ter wereld: haar moeder was nog maar 13, haar vader was 15 en smeerde hem direct. Billie en haar moeder waren arm, Billie moest al vroeg gaan werken, onder meer als schoonmaakster. Als kind werd ze verkracht en ging ze de prostitutie in, samen met haar moeder. Als jonge vrouw raakte ze verslaafd aan drank en drugs en werd ze opgejaagd door CIA en FBI. Een bewogen leven en in 1972 verscheen "Lady Sings the Blues", de verfilming van haar levensverhaal, met Diana Ross in de hoofdrol. Billie Holiday wordt geroemd om haar stem die door merg en been snijdt. Daarnaast introduceerde ze een nieuwe manier van frasering en tempovoering die veel navolging kreeg. In haar teksten schuwde ze de confrontatie niet. "Strange Fruit" is het meest bekende voorbeeld. De tekst, een gedicht van Lewis Allan, gaat over het lynchen van twee zwarte mannen. Holiday mocht het nummer van haar platenbazen niet uitbrengen, deed in 1939 dit toch, buiten haar label om, en werd vanaf dat moment stelselmatig lastig gevallen door de Amerikaanse overheidsdiensten. "Strange Fruit" kreeg een speciale plek bij haar optredens: ze zong het nummer altijd als laatste, in het donker. Holiday bezong in haar teksten vaak hoe slecht ze werd behandeld door mannen. Ze ging dan ook veel te vaak om met mannen die haar misbruikten of anderszins niet goed voor haar waren. In 1941 trouwde ze met trombonist Jimmy Monroe, van wie ze scheidde in 1947. Ondertussen had ze ook een affaire met trompettist Joe Huy die haar in contact bracht met heroïne. Ze werd meerdere malen gearresteerd voor drugsbezit. In de jaren vijftig nam drank- en drugsgebruik zodanig toe dat eerst haar stem het begaf en daarna haar lever. In juli 1959 kreeg ze vocht achter haar longen en stopte uiteindelijk haar hart. Ten tijde van haar overlijden had ze 70 cent op de bank.

Haar beroemdste eigen nummer "God Bless the Child" gaat over een ruzie met haar moeder. Met geld dat Billie haar gaf, begon haar moeder het restaurant Mom's Holiday op 99th Street in New York. Het liep slecht en Billie's moeder vroeg herhaaldelijk om extra geld. Toen Billie zelf om geld verlegen zat, weigerde haar moeder bij te springen. Billie antwoordde: "God bless the child that got his own" en liep weg. Holiday was een uiterst productief zangeres. Haar lijst van songs is zeer uitvoerig, Vele nummers zette ze op plaat.  Ze zong vooral nummers die anderen voor haar schreven of vertolkte bestaande klassiekers – en zette al deze nummers direct naar eigen hand. Ze schreef ook eigen muziek, naast "God Bless the Child" bijvoorbeeld ook "Fine and Mellow". Ondertussen speelde ze met de beroemdste muzikanten en werkte ze met de beste componisten. Ze maakte muziek die anno nu, honderd jaar na haar geboorte, nog altijd zeer indrukwekkend is. Nieuwe generaties artiesten blijven haar muziek opnemen, en zeggen door haar beïnvloed te zijn.

De opnames op "De Centennial Collection" vertegenwoordigen enkele van de mooiste uitvoeringen van Billie Holiday tijdens het hoogtepunt van haar carrière, nl. uit de periode 1935-1945, en daarnaast ook  haar meest geliefde singles. Voordat Columbia Records haar introduceerde met haar eerste LP in 1948, had Holiday reeds wat 78-toeren singles opgenomen voor labels als Brunswick, Vocalion, OKeh, Commodore en Decca en deze songs vinden we nu ook terug op deze verzamelaar, opgenomen alshetware tijdens haar creatieve piek.  In 1935 ging ze de studio in met Benny Goodman, samen met Ben Webster en Cozy Cole, onder de band leiding van Teddy Wilson. Een aantal van haar opnames met Wilson maken ook deel uit van "The Centennial Collection", de definitieve opnames van o.a. "Billie’s Blues", "God Bless the Child", "Strange Fruit", "Gloomy Sunday", "You Go To My Head" en "Fine and Mellow". We plukken er een aantal songs uit. "Billie's Blues": Holiday schrijft zelf 20 songs, waarvan er slechts 10 worden uitgebracht. "Billie's Blues" is een van die zelf geschreven nummers. Het gaat over haar moeilijke relaties met mannen en bevat onder meer het zinnetje "I've been your slave, baby". Het reeds vermelde "Strange Fruit" is een iconisch lied dat het racisme en de segregatie in Amerika veroordeelt. "Lover Man (Oh Where Can You Be)" : Tijdens haar affaire met trompettist Joe Huy geraken ze allebei verslaafd aan heroïne. Huy wordt haar dealer en door haar verslaving komt ze vaak te laat op optredens. Holiday wordt meermaals gearresteerd voor drugsbezit en belandt op een bepaald moment zelfs in de vrouwengevangenis. Tijdens een CBS-televisiespecial zingt Holiday "Fine & Mellow". Ze staat samen op het podium met saxofonist Lester Young, haar soulmate. De blikken die ze uitwisselen, zijn veelbetekenend (zie video), alsof dat het enige is wat ze nodig hebben om elkaar te begrijpen. De gezondheid van Young lijdt op dat moment al ernstig onder zijn overvloedige alcoholgebruik. Hij sterft in 1959.

"I'm a Fool To Want You" is het openingsnummer van "Lady in Satin", het laatste echte album van Holiday, dat in 1958 werd uitgebracht op Columbia Records, met strijkers. Het is haar persoonlijke favoriet. De effecten van alcohol en drugs op haar stem zijn duidelijk te horen. Op haar verjaardag geeft ze een feest in haar appartement om de release en haar verjaardag te vieren. Een paar weken later belandt ze in het ziekenhuis waar ze uiteindelijk op 17 juli 1959 sterft als gevolg van longproblemen en hartfalen, veroorzaakt door levercirrose. Ze is dan 44 jaar. Het songmateriaal voor "Lady in Satin" is niet vergelijkbaar met veel van haar platen in haar carrière. Want in tegenstelling tot het grootste deel van Holiday's opnames, in plaats van een setting met een jazz combo, keert Holiday op deze plaat terug naar volledige orkestrale arrangementen zoals deze eerder werden gedaan tijdens haar Decca periode, maar dit keer in de hedendaagse stijl van Frank Sinatra of een Ella Fitzgerald. Het album bestaat uit songs die Holiday nooit eerder had opgenomen. Holiday's stem had een groot deel van het hoogste bereik in haar jaren '40 verloren, maar deze nieuwste compilatie "Lady in Satin - The Centennial Collection", mag er zeker zijn, 3 cd's  en een 12 pagina's tellend boekje, brengen een mooi overzicht van Billie's later opnames. Zoals op CD1 het originele album  "Lady In Satin" en afsluitend met "Fine And Mellow", een nummer uit "The Sound Of Jazz" waar Holiday vergezeld werd door van Lester Young, Coleman Hawkins, Ben Webster, Mal Waldron en Jo Jones, opgenomen op 5 december 1957, twee maanden voor de "Lady In Satin" sessies. Nieuw geremixed en geremastered. Op CD 2 & 3 horen we de volledige "Lady In Satin" sessies die nooit eerder werden uitgebracht. Mooi zijn ook de zeldzame foto's en memorabilia rond deze periode van  Billie Holliday.

Kortom:  In totaal nam ze zo'n 330 nummers op. Holiday blijft intrigeren met haar unieke, rauwe stemgeluid en haar eigenzinnige frasering. Indrukwekkende compilaties die zeker het aanschaffen waard zijn!

 

 

BILLIE HOLIDAY -  THE CENTENNIAL COLLECTION
What A Little Moonlight Can Do
These Foolish Things (Remind Me Of
Summertime
Billie's Blues
I've Got My Love To Keep Me Warm
Why Was I Born?
I Must Have That Man
I'll Get By (As Long As I Have You)
Mean To Me
When A Woman Loves A Man
You Go To My Head
The Very Thought Of You
I Can't Get Started
Them There Eyes
All Of Me
God Bless The Child
Gloomy Sunday
Strange Fruit
Fine And Mellow
Lover Man (Oh, Where Can You Be)

BILLIE HOLIDAY - LADY IN SATIN: THE CENTENNIAL
Disc 1
I'm A Fool To Want You
For Heaven's Sake
You Don't Know What Love Is
I Get Along Without You Very Well
For All We Know
Violets For Your Furs
You've Changed
It's Easy To Remember
But Beautiful
Glad To Be Unhappy
I'll Be Around
The End Of A Love Affair - (Stereo Master-Take 4 With Vocal Overdub Take 8)
I'm A Fool To Want You - (Mono Master-Take 3)
The End Of A Love Affair - (Mono Master-Take 4 With Vocal Overdub Take 8)
Fine And Mellow

Disc 2
You Don't Know What Love Is - Takes 1-3
I'll Be Around - Takes 1 & 2
I'll Be Around - Takes 3 & 4
For Heaven's Sake - Take 1
But Beautiful - Take 1
For All We Know - Take 1
For All We Know - Take 2
For All We Know - Takes 3 & 4
It's Easy To Remember - Takes 1 & 2
It's Easy To Remember - Takes 3-7
I'm A Fool To Want You - Take 1
I'm A Fool To Want You - Takes 2 & 3
The End Of A Love Affair - Takes 1-4

Disc 2
You Don't Know What Love Is - Takes 1-3
I'll Be Around - Takes 1 & 2
I'll Be Around - Takes 3 & 4
For Heaven's Sake - Take 1

Artiest info
Website  
 

Label: Colombia
Distr.: Sony Music

video