ANDREW CYRILLE QUARTET - THE DECLARATION OF MUSICAL INDEPENDENCE

De Amerikaanse jazzdrummer Andrew Cyrille (1939) is een icoon in de moderne jazz, hij is waarschijnlijk de grootste free-jazz drummer uit de jaren ’80 en’90. De hoeveelheid muzikanten waarmee hij heeft samengewerkt is veel te lang in het kader van deze recensie, een paar namen volstaan om een beeld te vormen : Jimmy Lyons, David Murray, Peter Brötzmann, Billy Bang, Anthony Braxton. Maar hij is vooral bekend geworden door zijn jarenlange samenwerking met pianist Cecil Taylor. Ondanks zijn lange staat van dienst is dit toch pas zijn eerste cd onder eigen naam bij ECM. Dit met een nogal hoogdravende titel, maar als iemand het recht heeft op zo’n pretentieuze naam, dan is het wel deze drumlegende.

Andrew Cyrille heeft voor deze cd een zeer divers kwartet samen gebracht, naast hemzelf op slagwerk, Bill Frisell op el.gtr, Richard Teitelbaum op piano en synthesizers en Ben Street op de staande bas. Bill Frisell behoort natuurlijk tot de grote vernieuwers van de el. gitaar, met gitaristen als Sonny Sharrock, James Blood Ulmer en Jimi Hendrix veranderde hij het geluid middels elektronische effecten, reverbs en distortion. Richard Teitelbaum, bekend uit de jazz en moderne gecomponeerde muziek, is een fenomeen in het gebruik van synthesizers, hij werkte al eerder met Cyrille. Bassist Ben Street (1949) heeft ook al een indrukwekkende carrière achter de rug, hij werkte o.a. met John Scofield en Carla Bley en speelt ook op de nieuwe cd van het Nederlandse jazztalent Ben van Gelder.

De klankkleur op dit album wordt bepaald door de constante aanwezigheid van Cyrille’s drums, echter zonder al te zeer op de voorgrond te treden zoals bij als Art Blakey, net als bij andere drummers in de avant garde/free jazz ligt de nadruk meer op de structuur dan op de beats. Andere bepalende factoren zijn vooral het typerende gitaarspel van Frisell en de synthesizerklanken van Teitelbaum. Geen blaas instrumenten maar vooral veel elektronica, hetgeen ervoor zorg draagt dat deze muziek niet valt onder het mom “hapklaar brokje”, maar met deze bezetting valt er ook niet anders te verwachten, die staat echter ook garant voor intrigerende muziek die de titel volkomen waar maakt.

Het openingsnummer “Coltrane Time” is nooit door Coltrane opgenomen, hij gaf het door aan zijn drummer Rashied Ali die het vervolgens liet horen aan Milford Graves en Andrew Cyrille, de laatste gebruikte het meestal als een solo nummer. Hier gebruikt hij het marsritme op de snaredrums als een introductie en een doorlopend thema wanneer de rest van de groep invalt , het resultaat is een hypnotiserend geheel met overstuurde gitaarklanken en synthesizer effecten. Een andere grote naam wordt geëerd in het nummer “Herky Jerky” van Teitelbaum dat geïnspireerd is op het werk van Thelonius Monk.

De nummers “Sanctuary”, “Dazzling”en “Manfred”zijn groepscomposities, “Kaddish”, “Begin”en “Song for Andrew no. 1” zijn geschreven door Bill Frisell terwijl “Say”een bijdrage is van Ben Street. Na allerlei uitstapjes, zelfs in de C&W, is hier eindelijk weer de “ouderwetse” sound van Frisell te horen, heel herkenbaar, vooral in het nummer “Kaddish” waarin hij de sfeer weet op te roepen van zijn woonomgeving aan de uitgebreide westkust van Washington. Het nummer “Dazzling” heeft een filmisch karakter met abstracte afwisselingen tussen stille momenten en stevige erupties. Afwijkend van zijn werk op andere albums is Cyrille hier zeer subtiel en soms bijna sporadisch aanwezig, hij weet wel met zijn accenten de muziek in de juiste richting te sturen. Vaker beluisteren leert je deze bijzondere muziek helemaal te doorgronden en te waarderen.

Jan van Leersum.

Artiest info
Website  
 

Label : ECM
Distr.: New Arts Int.