CHRISTINE PRIMROSE - LOVE & LOSS - A LONE VOICE

Als je een CD met een toepasselijke titel wil, dan zit je met de ondertitel van deze alvast gebeiteld. Christine Primrose is een zangeres pur sang en dan nog wel eentje die zich in de loop der jaren bijzonder bekwaamd heeft in de Schotse Gaelic Song, de liederen die -vooral door vrouwen- van generatie op generatie overgedragen worden en die traditionele thema’s behandelen, die hier toepasselijk onder de noemer “love and loss” bijeengebracht zijn. Christine verloor haar man op erg jonge leeftijd en weet dus als geen ander te belichamen wat verlies en rouw met zich kunnen brengen, zeker als het gaat om het verlies van een geliefde.

Zij groeide op op het Schotse eiland Lewis, een der Hebriden, die eilandengroep voor de Westkust van Schotland, waartoe ook het iets meer bekende Skye behoort. Nu spreekt het voor zich, dat je, als je in zo’n besloten gemeenschap opgroeit, als vanzelf aandacht gaat besteden aan het erfgoed van die gemeenschap: dat is gewoon een kwestie van overeind te blijven en je identiteit te bewaren, twee doelstellingen waar Het Lied in niet geringe mate kan toe bijdragen. Het is ook goed om weten dat de mannen van de eilandengemeenschap vanouds vissers zijn, die vaak wekenlang van huis waren, wat de vrouwen, die thuis achterbleven met de kroost, als vanzelf in de positie van bewaarsters van dat erfgoed plaatst.

Ook bij ons zongen een kleine eeuw geleden de boerenknechten en -meiden, de spinsters en de wasvrouwen volksdeuntjes tijdens het werk, ze hielden wiegenliedjes in stand, en ervoeren dat de kerk de plaats bij uitstek was, waar ze hun zangkunsten konden vertonen. Met het opkomen van de geïndustrialiseerde arbeid en het lawaai van de machines die daarbij hoorden, verdween de niet-begeleide zang beetje bij beetje, maar kennelijk hebben we in het meer Noordelijke deel van Europe toch nog een paar “stiltegebieden”, waar televisie en wi-fi nog niet alles beheersen en waar mensen dus op zichzelf aangewezen zijn voor ontspanning en cultuur. Zo’n eiland schijnt Lewis dus te zijn en Christine Primrose is dé exponent bij uitstek geworden van de zangkunst in dat volstrekt onbegrijpelijke Gaelic. Haar eerste LP dateert al van 35 jaar geleden en zij is dus aan haar vierde decennium toe als ambassadrice van een volkskunstvorm, waarvan we pas het belang zullen inzien, zodra hij zo goed als helemaal verdwenen zal zijn.

In elk geval: deze plaat is van een bijzondere kracht en pracht: dit is zang in zijn puurste, en dus niet-begeleide- vorm: een vrouw zingt een lied. Dat is erg fragiel en tegelijk erg krachtig, zeker als het gaat om een vrouw, die onvoorstelbaar mooi zingt en, al begrijp ik geen jota van wat ze zingt, toch kan ik niet anders dan luisteren, de voorbije paar dagen keer op keer en opnieuw. Ik kwam niet één melodie tegen, die ik ergens van (her)kende, maar intussen werden ze me allemaal wel min of meer vertrouwd en stel ik vast dat een plaat als deze, die volkomen haaks staat op wat we, met onze aandachtsboog van nauwelijks vijf minuten, dag in dag uit opgelepeld krijgen via radio en TV.

De 63 minuten van deze plaat in één keer uitluisteren, vroeg in het begin best wel om een inspanning, maar ik mocht intussen ervaren dat die inspanning, op een zondagochtend, als het huis en de buurt nog stil zijn, helemaal niet zo zwaar is: je kunt op zo’n moment de liederen druppelsgewijs laten binnenstromen en dan ontdek je de prachtigste momenten. Dit is, met andere woorden, folk op z’n zuiverst, die misschien in het begin wat moeilijk lijkt, maar, naarmate je de melodieën wat begint te kennen, opent zich een wereld van kristalheldere puurheid. U moest het maar eens uittesten…

(Dani Heyvaert)

 

 


Artiest info
Website  
 

video