PAUL VAN GYSEGHEM, CHRIS JORIS, PATRICK DE GROTE - BOUNDLESS

Ik heb er geen idee van, of je een kenner” moet zijn of niet, om bij het horen van de naam van Paul Van Gyseghem eerder aan de muzikant dat aan de schilder te denken, mar in elk geval is het zo, dat je al even met muziek bezig moet zijn om onmiddellijk aan de LP “Aorta” te denken. Dat is nu precies wat mij overkwam, toen het Gentse El Negocito Records deze nieuwe CD op mijn deurmat liet terecht komen. Dat zit zo: in de vroege jaren ’70 van vorige eeuw zat ondergetekende op school in een Oost-Vlaams provinciestadje, dat niet meteen als het epicentrum van de jazzwereld kon worden beschouwd, maar waar wel twee cafés waren, waar al eens wat jazz op de draaitafel gelegd werd. Daar was het, dat ik, zestien- of zeventienjarige knaap, met die plaat geconfronteerd werd. Ik wist niet wat ik hoorde, maar ik was wel onmiddellijk gemaakt door de voor mij toen ongekende manier van musiceren van wat later een sextet uit eigen regio bleek te zijn. Veel centen had ik toen niet, net als vandaag eigenlijk, maar toch: ik heb de plaat toen gekocht en kwam op die manier achter de namen van de pianist van die plaat (Jasper van ’t Hof) en de man die de wonderlijkste dingen speelde op trompet en dat bleek dan weer Patrick De Groote te zijn. Die twee mensen blijken dus ook vandaag nog actief te zijn en, wat meer is, ze brachten zopas een nieuwe plaat uit, in samenwerking met Chris Joris, die in de voorbije decennia zowat een iconische status bereikt heeft vanwege zijn innovatieve stijl en zijn vermogen om jazz van hier met muziekjes van zowat overal te combineren.

Vooraf dit: deze CD heeft zonder meer het mooiste artwork van de jongste jaren. De man die daarvoor zorgde was…Paul Van Gyseghem, jawel…en an als u de kans krijgt ergens in een museum of galerij zijn grafisch werk te gaan bekijken, dan moet u dat vooral niet laten, net zo min als u verbaasd moet opkijken, als u ergens ter wereld een beeldhouwwerk van hem tegenkomt: zijn beelden staan namelijk in zowat elke stad, die naam waardig. Van Gyseghem is inmiddels de tachtig gepasseerd, maar dat is op deze plaat niet meteen te horen, net zo min zoals je zou kunnen denken dat trompettist De Grote ook al 72 is: deze plaat klinkt namelijk bijzonder fris en ze heeft het voordeel dat de muzikanten al dermate lang met hun instrumenten bezig zijn, dat ze elke schreeuwerigheid -datgene wat nogal wat mensen weghoudt van de free jazz- achterwege kunnen laten.

Nee, hier wordt niet gegild, noch geschreeuwd, hier wordt geïmproviseerd op een ontstellend hoog niveau. In duo- of triostukken, die deken van de free jazz goed weten te verwoorden, doordat het eigenlijk conversaties zijn tussen de verschillende instrumenten, worden ongeveer alle aspecten van het genre verkend, echter vanuit een bijzonder intimistisch uitgangspunt: hier zijn muzikanten aan het werk, die niet zo nodig nog iets hoeven te bewijzen, maar die kennelijk -en volkomen terecht- vonden dat ze iets te vertellen hadden. Aan elkaar en aan de luisteraar. Dat levert prachtige muziekminuten op, met bijzonder veel variatie erin, met staaltjes van technisch kunnen, maar vooral met muzikanten die danig goed naar elkaar kunnen luisteren. De openende titeltrack is daar eigenlijk een goeie samenvatting van, al is mijn voorkeurtrack “Frinket” (het was al even geleden, dat ik dat woord nog hoorde), omdat het pianowerk van Chris Joris op dat nummer een extra dimensie toevoegt.

Deze CD is het ideale medium om aan mensen uit te leggen wat free jazz is of kan zijn: kundige muzikanten die letterlijk in alle vrijheid -dus ook de vrijheid om ervoor te kiezen de andere muzikanten te dienen, dan wel om de voorplanrol op te nemen, maar wel samenspelen op een manier die je maar kunt bereiken, als je een graad van onthechting bereikt hebt, die -zo vermoed ik toch- met het vorderen der leeftijdsjaren toeneemt. Deze drie heren hebben veel te vertellen en ze weten dat kennelijk ook. Ze zijn daarenboven geduldig genoeg om met vertellen te wchten, tot ze merken dat er iemand luistert…Dat is het gevoel dat bij mij opkomt, als ik, voor de zoveelste keer “Leaflet” of “Talking” beluister. Dit is zo mooi….

Wat er ook van zij: mocht mijn moeder nog leven, ze zou in de wolken zijn met deze prachtplaat, met zoals zij diegene was die mij in bescherming nam tegen het hoongelach van mijn broers, toen ik in ’72 met “Aorta” thuiskwam.

(Dani Heyvaert)

Artiest info
Website  
 

label: El Negocito Records