DIMITRIS MYSTIKADIS - AMERIKA

Dimitris Mystikadis is universiteitsprofessor van beroep en muzikant/storyteller van passie. Hij maakt al zo’n dertig jaar geregeld een plaat, schrijft nu en dan een boek over de folkmuziek van zijn land en wordt in ruime kringen binnen de Europese folk, erkend als een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de hedendaagse rebétika, die we doorgaans en met de beperkingen, die eigen zijn aan ons Westers referentiekader, omschrijven als de “Griekse Blues”. Dat iemand met zo’n achtergrond en inhoud vroeg of laat iets zou doen met de “tsimpiti”, was gewoon een kwestie van tijd en die tijd lijkt, met de recente en actuele gebeurtenissen in Griekenland en in Syrië en aanverwanten in het achterhoofd, nu gekomen.

Eerst even situeren: rond de wissel van de 19de naar de 20ste eeuw kende Giekenland, net als onze Lage Landen een geweldige economische crisis: de bevolking, die tot dan toe van landbouw en veeteelt had geleefd, werd uit haar dorpen en steden weggeblazen door de industriële revolutie. Vele buitenlieden werden financieel gewurgd door hun landeigenaren en de leningen die ze moesten terugbetalen en Griekenland kende daar bovenop ook nog flink wat natuurrampen en een oorlog met de Turken -toen al-, die, samen met de roemruchte bandietenbendes, voor vernieling en honger zorgden zodat mensen deden wat mensen in dergelijke omstandigheden altijd doen: ze gaan -terecht- op zoek naar een beter bestaan en, zoals wij hier de Holland-Amerikalijn kenden, die duizenden mensen overbracht naar wat toen nog het “land van beloften” heette.

Duizenden en duizenden Grieken namen dus de boot naar Amerika, werden ook daar als slaven en als werkvee behandeld: de kampen van Ellis Island en Castle Garden kennen we allemaal uit de films, maar voor die mensen waren ze realiteit: de fitsten en de sterksten mochten het land in, wie iets mankeerde, werd gewoon op een retourboot gezet. Wie het wel haalde, kwam vaak in slechte tot ronduit mensonterende werk- en leefomstandigheden terecht en dat zijn nu net de ideale voorwaarden voor mensen om zich volop in de muziek te gooien, zoals we allemaal weten uit de geschiedenis van de Afrikaanse en Amerikaanse Blues.

De Griekse Blues emigreerde dus mee en muteerde onder invloed van de voorbeelden van terplekke, tot wat “tsimpiti” zou worden: een Rebétika-stijl, die zich aan de Amerikaanse markt aanpaste, door het overnemen van de fingerpicking-techniek, die we uit de Amerikaanse folk kennen en door het overnemen van een aantal “open tunings”, die we ook in de blues zien weerkeren. Typisch ook voor de tsimpiti, was dat de stijl enkel gebruikt werd door of voor griekse muziek, die in Amerika moest gespaard worden. Als er destijds al opnames gemaakt werden in tsimpitistijl, dan waren die ook voor de Amerikaanse markt bedoeld, met als gevolg dat er maar heel weinig plaatopnames bewaard zijn gebleven, al vind je her of der wel iets van de grote Kostas Bezos.

Binnen de Rebétika, waren de migranten Giorgos Katsaros en Kostas Dousas de voorlopers en zij zijn de mensen aan wie Mystikadis zich gespiegeld heeft voor het maken van deze plaat: hij maakte zich de tsimpiti-techniek eigen en zocht veertien songs uit, die beide heren ooit schreven of in hun repertoire hadden zitten en die hij hier een herlezing geeft. Meestal speelt en zingt hij alleen, maar op twee momenten roept hij enige hulp in: bij “O Pinoklis”, krijgt hij die van het trio Maria Fragouli/Nikos Taleas/Manolis Porfyrakis, van wie we de laatste een paar jaar geleden een fijne workshop zagen geven in Brussel. In “”Mi Me xehnas sta xena” komt de hulp van Ifigeneia Ioannou, zangeres van The Eastern Piano Project.

Die gebundelde inspanningen leveren een klein uurtje immense schoonheid op: de gitaar en de stem van Mystikadis geven blijk van zoveel inlevingsvermogen, dat je niet eens de ogen hoeft te sluiten om je in het Amerika van 1915 te wanen en je in de schoenen van de slavende Griek te kunnen verplaatsen. Vrolijk zal je hier niet van worden, zeer zeker niet, maar we hebben ooit toch ook moeten léren genieten van de pure muzikale schoonheid van de blues van Robert Johnson en Son House? Nochtans zongen ook zij over de ellendige kanten van hun bestaan. Er is dus geen reden om diezelfde inspanning niet even op te brengen voor deze prachtplaat: u kan er uw Grieks misschien een beetje mee opfrissen maar vooral zal u onder de indruk komen van de geweldige stem van Dimitris Mystikadis. Warm, zeer warm aanbevolen!

(Dani Heyvaert)

 


Artiest info
Website  
 

label : Fishbowl
distr.: Xango

video