KATA - TÍVILS DØTUR

Het gebeurt maar zeer zelden dat we hier iets te beluisteren krijgen, dat ons vanuit de Faeröer eilanden toegestuurd wordt, maar nu is het, dankzij het werk van de mensen achter het onvolprezen Nordic Notes-label toch zover. En of we daar blij om mogen zijn ! Wie deze kolommen geregeld leest, weet intussen dat we zo’n beetje een “noordelijke invasie” aan het meemaken zijn: vanuit heel Scandinavië krijgen we de fraaiste platen op de deurmat: heel vaak jazz, improvisatie of repetitieven muziek, maar ook, zo heel nu en dan een voorbeeld van de fraaiste vocale kunsten en tot die laatste groep behoren de vijf dames van Kata.

Het vijftal is eigenlijk aan een tweede leven toe: van de oprichting in 2006, toen voornamelijk onder invloed van de Bulgaarse vrouwenkoren, zoals de geweldige Mystère des Voix Bulgares, tot 2010, bestond de groep als vier zangeressen, die zich voornamelijk op het Bulgaarse repertoire toelegden. In 2013 werd de groep nieuw leven ingeblazen en bleven van de originele line-up alleen Eyõ Berghamar Jacobsen en Ann Paterson over. Greta Bech, Arnfriõ Lutzen en Guõriõ Hansdóttir vervolledigen sindsdien wat nu het vijftal is, waarvan we de debuutplaat “Duivelsdochter” de voorbije paar weken keer op keer opnieuw beluisterd hebben, telkens weer met kippenvel tot gevolg.

De dames zochten de klank van de oudste kerk van het eiland, Ólavskirkjan, gebouwd omstreeks 1250, op om een aantal liederen op te nemen, die ze kenden vanuit hun kindertijd of die ze terugvonden in de boeken van musicologe Marianne Clausen. Die verzamelde tijdens haar leven zowat alles wat er aan volksmuziek leeft op het eiland en schreef er de nodige notaties bij en daarmee gingen de dames dus aan de slag, met slechts hun stemmen en héél af en toe een tikkeltje percussie als middelen om die, vaak eeuwenoude liederen, te vertalen naar een geluid van vandaag.

Dat die liederen vaak handelen over trollen, reuzen, prinsessen en heldhaftige koningen, mag weinig verbazing wekken: driekwart van de literatuur van ginds handelt daarover. Ook wiegenliedjes kun je op deze plaat terugvinden en je hoeft niet al te veel van de taal te begrijpen om toch van e vertolkingen te kunnen genieten. Overigens bevat het inlegboekje tellen een korte samenvatting van de teksten die, als ze afgedrukt staan, verrassend goed te verstaan zijn door Vlamingen met enige aanleg voor taal.

Dit allemaal gezegd zijnde: de verbeelding van de eilanders is nogal goed ontwikkeld, als je bij voorbeeld de titelsong beluistert, waarin Tivil en zijn vrouw proberen uit te vissen hoeveel dochters ze precies hebben…dit telrijmpje leidt tot een verrassend resultaat, want de meisjes blijken met 141 te zijn, voorwaar een prestatie. “Silvurlin” is dan weer de sage van een jong gestorven vrouw, die van de Heilige Maagd gedaan krijgt om nog één keer terug naar haar kinderen te mogen. Ze ontmoet er de stiefmoeder van haar kinderen, en ze slingert haar een boel verwijten naar het hoofd, omdat ze niet genoeg haar best doet om die kinderen goed op te voeden. Compleet van de kaart door de verschijning, doet de stiefmoeder vanaf dan haar uiterste best om een goede moeder te zijn.

Ziet u zo’n beetje het gegeven? Vaders/dochters, Man/vrouw, verliefde reuzen en kindjes die toegezongen worden met verhalen over de Duivel, die hen ’s nachts zal proberen te komen halen….dat zijn de gegevens waarmee de volkszangers toen aan de slag gingen. De vertolkingen van Kata zijn snel samen te vatten: adembenemend mooi ! Wie bestand is tegen een kleine drie kwartier hemelse stemkunsten, die zit hier aan het juiste adres. Anderen worden dringend verzocht de oefening daartoe aan te vatten ! Prachtplaat !

(Dani Heyvaert)

Artiest info
   
 

Label: Tutl
distr.: Nordic Notes