FRED FRITH - STORYTELLING Live at Theater Gütersloh

De Engelse multi-instrumentalist Fred Frith (1949) wordt gezien als een van de belangrijkste muzikanten in de hedendaagse experimentele muziek. Hij komt uit een bijzonder muzikale familie, op 5-jarige leeftijd begon hij op de viool, later volgde de piano en tenslotte de gitaar. Hij speelde in een bandje covers van The Shadows en The Beatles, door muzikanten als Alexis Korner leerde hij de blues kennen. Later volgden voorbeelden als John Cage en Frank Zappa. Met Tim Hodgkinson (sax) richtte hij de groep Henry Cow op, die 10 jaar zou bestaan en 6 albums opnam. Het was zeer vooruitstrevende avant-garde rock, Fred speelde gitaar, viool, bas, piano en xylofoon. In 1979 naar New York en geraakte in de lokale avant-garde muziekscene, hij speelde en nam op met o.a. Tom Cora, The Residents, Henry Kaiser en hij was lid van John Zorn’s Naked City. Hij speelde in veel groepen en projecten en is te horen op meer dan 400 platen/cd’s. In de jaren ’80 componeerde hij ook veel voor anderen zoals het Rova Saxophone Quartet en het Arditti Quartet, hij componeert dus ook klassieke muziek, in 2003 stond hij centraal in het Holland Festival. Behalve met pure improvisatie was Frith ook altijd bezig met echte songs, zoals met de groep Henry Cow o.a. maar ook met mensen als Robert Wyatt en de groep Cosa Brava.

Hier met “Storytelling”, deel 12 uit de serie European Jazz Legends, zoals gebruikelijk opgenomen in Theater Gütersloh, gaat het vooral om instrumentale improvisaties. Hij speelt hier el. gitaar samen met de Deense saxofoniste Lotte Anker en de Zwitserse drummer Samuel Dühsler. In het gebruikelijke interview van Götz Bühler in deze serie vertelt Frith dat hij een crisis beleefde in 1981. Ik deed een solotoer in Japan en ik was gefixeerd door het idee dat, als ik een echte improvisator was, ik mezelf nooit zou herhalen. Hoe dom kun je zijn ? Maar hoe dan ook, ik was daar zo van bezeten dat het bijna onmogelijk werd om überhaupt te kunnen spelen. Op een avond kwam ik van het podium met bloedende vingers aan beide handen, toen begreep ik dat hier iets helemaal mis was. Ik was pathologisch geobsedeerd en ik denk dat het een goede ervaring was die ik moest ondergaan om te begrijpen dat het volstrekt irrelevant was dat idee van nooit een herhaling. Ik heb een instrument, ik heb mijn vindingrijkheid, het enige dat ik moet doen is helemaal leeg zijn. Als ik leeg ben weet ik niet wat er gaat gebeuren, vanaf dat punt moet je beginnen. En zo ging Fred ook dit concert aan, luidkeels “zingend” scharrelde hij backstage samen met zijn collega’s en stapte op het podium en zette zijn woordloos “gezang”voort, waarna langzaam maar zeker de gitaar en de sax en drums invallen .Het trio doet hier de benaming “piep-knor” alle eer aan, een naam die veel gebruikt werd door tegenstanders van de avant-garde jazz in de jaren ‘70 en ’80, maar die inmiddels een soort geuzenterm is geworden. Ikzelf ben altijd een liefhebber geweest van deze muziek, de benaming van vriend en medeliefhebber Huib Blom uit Zwitserland musique brouette oftewel kruiwagenmuziek vind ik eigenlijk geslaagder, de haters denken dat jij het ook niks vind, maar ondertussen….

De cd opent met drie delen gewijd aan de Uruguayaanse schrijver Eduardo Gateano (1940-2015), een uitgesproken anti-kapitalist en anti-globalist. Duidelijke solo’s ontbreken ten ene male, evenals duidelijke patronen, de oorspronkelijke klankkleur van de instrumenten wordt regelmatig losgelaten waardoor chaos op de loer ligt, maar als magneten weten de drie elkaar steeds weer te vinden. Er ontspint zich een soort muzikale ontdekkingsreis die noopt tot intens luisteren. Na deze drie delen volgt het lange nummer “La pasión de soñar” waarin naast elementen uit de rock ook gebruik wordt gemaakt van elektronica. Het saxofoonspel van Lotte Anker schurkt hier duidelijk tegen Oosterse invloeden aan, wat mij betreft het hoogtepunt van de cd vooral vanwege de duidelijke spanningsboog in de opbouw van de compositie. In de afsluiter “Backsliding” , de naam zegt het al, maakt Fred gebruik van de slide- of bottleneck techniek, oorspronkelijk voortgekomen uit de blues, de jankende toon wordt verkregen met vroeger een flessenhals en tegenwoordig een metalen pijpje langs de snaren te bewegen. Dit nummer draagt dan ook een blueskarakter uit en komt het dichtbij die andere kant van Frith, die van de rocknummers. Het album wordt afgesloten met het gebruikelijke interview door Götz Bühler waar ik al eerder naar verwees. Verzet de gebruikelijke stand van de oortjes en ga luisteren. Op Spotify bijvoorbeeld, ik vind het een bijzonder intrigerend album, dus een aanrader.

Jan van Leersum.

Artiest info
Website  
 

Label : Intuition
Distr. : New Arts Int.

video