JOHN ZORN - THE INTERPRETATION OF DREAMS

John Zorn (1953) is een muzikale duizendpoot, hij kan uitstekend uit de weg op de altsax, geïnspireerd door Anthony Braxton, dat is overigens niet het enige instrument dat hij beheerst, maar hij is toch vooral bekend/beroemd vanwege zijn compositorische gaven. Zijn muziek valt nauwelijks i n bepaalde categorie te stoppen, aanvankelijk avant garde jazz, hoewel hij de muziek van Ornette Coleman in een punkvorm goot en bluesgitarist Albert Collins liet figureren in zijn ode aan Mickey Spillane. De projecten van Zorn waaierden alle kanten op, In Japan kreeg hij carte blanche van het Avant label, Electra- Nonesuch was verrukt na zijn album The Big Gundown en bood hem een langlopend contract aan, Hollywood raakte geïnteresseerd, etc, etc. Maar echte grote geesten laten zich niet knechten en zo ging Zorn zijn eigen weg. De grote omslag kwam toen hij zich ging bezig houden met zijn joodse afkomst, hij begint de band Masada, vernoemd naar het laatste bolwerk van het joodse verzet tegen de Romeinen, hierin is er een mixage van avant garde jazz en klezmertradities. De ongebonden muziek van Cobra en Naked City lijkt voorbij, het letterlijk schrijpende album Kristallnacht markeert het omgangspunt met flarden van Hitler’s redevoeringen en het geluid van brekend glas.

Hiermee maakt Zorn zijn intrede in de wereld van de moderne gecomponeerde muziek, jarenlang gebruikte hij muzikanten uit verschillende achtergronden en muzikale genres (jazz, klassiek, rock, wereldmuziek, film soundtracks etc.)en liet ze samenwerken, hetgeen resulteerde in heel bijzondere muziek. Een van zijn laatste ontdekkingen was het samenbrengen van een virtuoze klassieke instrumentalist met een ondersteunende, improviserende ritmesectie van bas en drums. Beter dan een klassieke muzikant te vragen om te improviseren of een jazzspeler te vragen om duizenden geschreven noten te lezen en spelen, is het beste om de muzikanten in een context te plaatsen waarin ze dat doen waarin ze het beste zijn .Zo bereik je het beste van twee werelden, er zijn hiervan al talloze voorbeelden van “Illuminations” (2010) tot “Shapeshifter”(2016) .Zorn’s output is enorm, honderden cd’s, voor een normale luisteraar nauwelijks te behappen, maar dat neemt niet weg dat deze nieuwe Tzadik uitgave niet te versmaden is.

“The interpretation of dreams” is geïnspireerd op twee central e figuren, filmregisseur Luis Bunuel met zijn surrealisme en auteur William Burroughs met zijn psychotrope droomwereld. De drie composities zijn geënt op het werk van deze twee protagonisten, het eerste deel is vernoemd naar de beroemde novelle Naked Lunch van William Burroughs uit 1959. Het wordt uitgevoerd door de vibrafonist Sae Hashimoto met de begeleiding van Shanir Ezra Blumenkranz (bs) en Tyshawn Sorey (drs). Naked Lunchbestaat uit drie delen, simpelweg getiteld One, two en three., oftewel fast-slow-fast. De compositie is geschreven door John Zorn, zijn interesse in de vibrafoon werd vooral gewekt door het werk van Kenny Wollesen wiens hoofdinstrument het was voordat hij zich toelegde op de drums. The Nova Express Quartetvan Medeski, Wollesen, Dunn en Baron, eigenlijk een update van de klassieke instrumentatie van het Modern Jazz Quartet, werd speciaal opgericht om Wollesen te laten excelleren op de vibrafoon.

Gedurende de laatste 7 jaar werd deze groep een van de belangrijkste creatieve uitlaatkleppen van Zorn’s scheppende geest. Hier is de vibrafoon in handen van een andere grootheid , Sae Hashimoto, hij voert de compositie uit, waarbij Blumenkranz (bs) en Sorey (drs) een vrije improviserende rol hebben. De muziek wordt voortgebracht als een lange “stream of consciousness” sessie. Het schrijven van Naked Lunch was zo opwindend en plezierig en verliep zo voorspoedig(binnen 24 uur) dat Zorn enkele maanden later besloot tot nog een compositie in dezelfde bezetting, ditmaal gebaseerd op een van de latere films van Luis Bunuel , het sardonische “The Exterminating Angel”.Het stuk bevat 4 delen die attaca worden uitgevoerd oftewel zonder pauze, er is ruimte gelaten voor een bas- en drumsolo.

Het tweede deel is geschreven voor een klassiek piano kwintet, het is geïnspireerd op Bunue l’s surrealistische wereld van sexuele en religieuze perversitiet. De muziek brengt afwisselend weelderige romantiek en momenten van expressieve, gewelddadige Intensiteit. De titel luidt “Obscure Objects of Desire”, a study in frustration for Luis Bunuel- In Memoriam. De uitvoerenden zijn : Chris Otto (vln), Austin Wulliman (vln), John Pickford Richards (altvln) en Jay Campbell (cello), tezamen het Jack Quartet, ze worden aangevuld door Stephen Gosling (pno).

De gecomponeerde moderne muziek van John Zorn zal niet voor iedereen makkelijk te verteren zijn. De liefhebber van moderne muziek zal zich misschien storen aan de improvisatorische vrijheid van de ritme sectie in twee composities voor vibrafoon en de gemiddelde jazzliefhebber zal zich minder thuis voelen bij het gedeelte voor klassiek piano kwintet. Hoe het ook zij, er valt hier toch veel te genieten vermits de luisteraar zich open stelt en niet terug deinst bij eventuele atonale klanken.

Jan van Leersum.


Artiest info
Website  
 

Label : Tzadik
Distr. : New Arts Int.

video