ADAM JAMES SORENSEN -  DUST CLOUD REFRAIN

In juli 2012 bespraken we voor Rootstime ‘Midwest’ van Adam James Sorensen. We deden toen behoorlijk extatisch over die cd, die we uit een hele doos hadden geselecteerd omwille van de… herfstige hoes. ‘Als de muziek even mooi is…’ Nou dat bleek mee te vallen: elf songs die te maken leken te hebben met zijn geboortestad Chicago. ‘Midwest’ had het allemaal: melodierijkdom, een vertrouwenwekkend stemgeluid, iets of wat geheimzinnige teksten, een uiterst zorgvuldige instrumentatie, met straffe lieden als Don Stiernberg (maestro op de mandoline) en Rachel Harrington(backing vocals), een gewoonweg schitterende productie (Evan Brubaker… nog meticuleuzer dan AJ zelf), een plaat die je constant uitnodigde om dichter bij of zelfs in de boxen te kruipen om het allemaal wat beter te horen.

We schreven snel de recensie, al hadden we intussen uren gesleten met luisteren, omdat we bij nieuwe luisterbeurten elke track opnieuw en opnieuw lieten passeren. We kunnen het getuigen: zot zijn doet geen zeer, integendeel. Nog voor we ons eindelijk eens aan de studie van die intrigerende teksten konden begeven, nam Adam James, AJ voor de vrienden, contact op omwille van onze Rootstimerecensie waar hij de hand had op gelegd. Via een vertaaltool een rampzalige (of was het hilarische?) versie op zijn site online had geplaatst. Ondanks die krakkemikkige weergave bleek AJ zeer tevreden over onze invalshoek. Waarna we zelf voor een English translation zorgden. So far so good. Want AJ bleef bij zijn eerste mening, ook toen hij het stuk deftig kon lezen. Toen we vernamen dat hij naar de lage landen kwam voor enkele concerten, leerden we dat hij al lang niet meer in Chicago woonde, maar bij zijn vriendin in Taipei, Taiwan.

Het daagde ons plots dat je dat eigenlijk kon aflezen uit ‘Midwest’, die een soort conceptplaat is. Ze beschrijft zijn onbedwingbare drang om als onhandelbare achttienjarige, overhoop met alles en iedereen, incluis zichzelf, zuid Chicago te verlaten (‘Suburban Rock And Roll’, de RaR zijnde de bezwerende buzz die de buitenwereld op zijn receptieve geest had) Hij wilde de wereld zien en de muziek bood hem die kans: hij rotste 17 jaar lang de wereld af, voornamelijk als… jazzdrummer. Toen hij Chicago eindelijk opnieuw bezocht (via de ‘Chicago River’) kwam hij al vlug in contact met bovenstaande alles en iedereen, wat beschreven staat in diverse songs (al staan er ook sfeerbeelden tussen als ‘Winter Song’) De landing is onzacht. In het afsluitende trio rekent hij definitief af met zijn verleden, dat nooit meer zijn heden zal zijn: ‘Signal’ (cruciaal in deze context), ‘Northside’ en ‘Stranger’. Het had ook zijn positieve kant: bezegelt die laatste song de breuk, dan is er het besef dat hij zelf maar zijn boontjes moet doppen, wat neerkomt op de ultieme vrijheid. Hij is per slot van rekening verantwoordelijk voor zijn eigen keuzes.

Sinds onze eerste ontmoeting in Utrecht zijn er drie tournees in Nederland en België gevolgd, waarin we de groei van nieuw werk als het ware vanuit business seats konden volgen. AJ trad hier aan met multi-snaren wizzard Jan Van Bijnen (als die geen verplichtingen had als muzikant van o.a. Freek De Jonge) en in de tien concerten van februari-maart had hij zijn vaste begeleider in Taiwan meegebracht, de wonderlijke pianist Matthew James Fullen. Tijdens een eerdere toer, eind 2016, hadden we een fijne ontmoeting in Amsterdam met AJ’s ouwe makker, bassist Byron Isaacs (van de Levon Helm Band en van diens dochter Amy Helm) Isaacs was hier op toer was met The Lumineers, waar hij dus de vaste toerbassist van is. En ook hij was meer dan bereid om op de komende cd te spelen. Die liet echter op zich wachten, want pietjeprecies AJ nam zijn tijd. Basisopnamen gebeurden in de Rocky Mountains in het afgelegen The Mountain House nabij Boulder, Colorado met een andere producer-technicus-mixer, Jamie Mefford, die net als Brubaker ook zelf muzikant is. Mefford is bekend voor zijn werk met een andere singer-songwriter Gregory Alan Isakov maar werkte bvb. ook met Nathaniel Rateliff. Meffords klankenpalet verschilt van dat van Brubaker, bvb. in het gebruik van echo, maar dat komt de nieuwe plaat alleen maar ten goede. Een nieuwe start dus, met opnames en aanvullend werk in drie continenten (AJ vermeldt New York, Rotterdam, Vancouver, Taipei…)

De negen songs van ‘Dust Cloud Refrain’ (de titel verklaren we hieronder) delen het laid back karakter van ‘Midwest’ met als ankerpunt de rustige stem van AJ in zijn karakteristieke frasering. Sommige songs hebben we van nabij weten groeien en in één geval zaten we zelfs aan het kraambed: op een morgen haalden we AJ af in zijn B&B in Wondelgem (dank, Peter, voor de goede zorgen tijdens de diverse sessies met AJ!), naar ik me vaag herinner om naar een radioconcert in Nederland te rijden. AJ kondigde parmantig aan dat hij de vorige avond een song geschreven had, toen het gevoel hem overviel dat het niet zijn laatste bezoek aan onze contreien zou zijn (check!) AJ zong ‘I’m Coming Back’ dan maar in de auto. Het doet nu vreemd aan om die song vele jaren later op geluidsdrager te horen. Het was ook de reden dat we tot hiertoe geen recensie wilden schrijven van de cd: je staat er te dicht bij, zegt men dan.

Toen kwamen de recensies binnen uit België, Nederland en zelfs Duitsland. Allemaal bleken ze positief over de songs, daar waar het om gaat dus, en ze deden dat in treffende bewoordingen (wat hebben we in onze lage landen uitstekende recensenten!) maar het viel ons op dat de collega’s naar de inhoud moesten gissen, wat in sommige gevallen leidt tot nogal fantasievolle interpretaties van de songinhoud, vooral bij ‘Jane Dudley’. Dat is niet de ‘schuld’ van de achtbare collega’s, wel van AJ zelf. In het cd-boekje staan wel de teksten, maar niet de duiding, die AJ tijdens de concerten rijkelijk geeft. Als je geen concert bijgewoond hebt, dan heb je het raden naar de achtergronden. In die zin vonden we het belangrijk daar hic et nunc op in te spelen, zonder daar een echte taxering aan te koppelen.

Kern van de cd zijn drie songs die AJ pende na het lezen van de biografische gegevens betreffende Woodrow Wilson, beter bekend als Woody Guthrie, uit Okemah, Oklahoma (1912-1967) Het zijn songs geschreven over zijn leven en in de stijl van Guthrie. ‘Steam Train’, dat de cd inzet, verwijst uiteraard naar het train hoppen waarmee de hobo’s uit die tijd lange afstanden aflegden. Het repetitieve van de song is dan ook gemakkelijk verklaard. De danseres Jane Dudley speelt in de gelijknamige song eigenlijk maar een bijrol. Het gaat om een specifieke gebeurtenis in Woody’s leven. Tijdens de oorlog diende hij op een vrachtschip met samen met zijn vriend Cisko Houston, collega folk singer en songschrijver (1918-1961) Net als Woody aan een derde bevriende persoon in de kajuit zegt dat ‘You must see Jane Dudley dance the Harmonica Breakdown before you die’ treft een Japanse torpedo het schip. De fatale klap schudt het schip dooreen.

Floating through space’ beschrijft Woody hoe zijn uitspraak er in slow motion uitkwam (een ervaring die bvb. autorijders hebben tijdens een zwaar ongeval) Woody en Cisko reppen zich naar het dek voor de evacuatie, maar stellen vast dat hun kompaan er niet bij is. Ze dalen weer af en brengen de bewusteloos geslagen man naar boven, waardoor ze zijn leven redden. Het is die dankbare man die later deze anekdote vertelde. In ‘Jane Dudley’ vindt je niet het hele verhaal, maar wel subtiele hints. The Harmonica Breakdown was een solodans van de beroemde danseres uit 1938. Die voerde ze uit op een harmonica stuk van niemand minder dan bluesharpist Sonny Terry en beschreef de strijd van de Afro-Amerikaanse arbeiders tijdens de Dust Bowl. Zelf beschouwde Dudley dit als haar beste performance. De sociale dimensie van de dans zal Woody, die de Dust Bowl aan den lijve ondervond, wel zeer aangesproken hebben.

De titelsong ‘Dust Cloud Refrain’, derde song in Woody modus, refereert aan die tragische gebeurtenis, waar ook ‘Grapes Of Wrath’ van John Steinbeck over handelt. De Dust Bowl verwijst namelijk naar de periode van droogte en stofstormen die Canada en de States troffen in de jaren dertig (vooral 1934 en 1936) als gevolg van extreme droogte en onoordeelkundige landbouwmethodes. Vooral Oklahoma had te lijden en de ‘okie’s’ ontvluchtten massaal hun streken om naar Californië uit te wijken… Waar ze zoals zoveel vluchtelingen tegengehouden werden als ze geen geld hadden. Woody’s ‘Do Re Mi’ handelde hierover: ‘If you ain’t got that do re mi, folks, why, you better go back to beautiful Texas, Oklahoma, Kansas, Georgia, Tennessee’. Woody zelf werd aan de grens tegengehouden…Eens te meer is AJ heel vaag over de feiten, maar heel beeldrijk en suggestief in de omschrijving van de emoties.

Niet rechtsreeks een Woody song is ‘Boxcar’ dat door zijn repetitieve karakter echter herinnert aan ‘Steam Train’. De zinsnede ‘Love is a boxcar, and a jug of wine’ ving AJ op tijdens een TV-interview met een beruchte guru/sekteleider die aanzette tot moord (AJ vermeldt zijn naam met opzet niet omdat hij de man hartsgrondig verfoeit), maar de uitspraak bleef wel hangen en leverde een song op die in een krachtige uitvoering vaak de finale vormt van een concert. ‘Angel’ vond zijn inspiratie in een vriendin die hij in zijn New Yorkse periode kende. Het is een dot van een love song, en al is die liefde lang verloren, je voelt hoe ze nog steeds een speciale plek geniet in zijn hart. AJ laat zich soms leiden door één opvallende bedenking die aanleiding is om associatief verder te redeneren. ‘Boiling Over’ is daar een voorbeeld van: een terugkerende slordigheid van zijn kant (constant de koffiepot op het vuur vergeten en dan met de opkuis zitten, u kent dat…) Zijn gedachten nemen een hoge vlucht maar de waarschuwing aan het einde dwingt tot bescheidenheid: ‘Boilin’ over on the stove, pushin’ when you ought to go slow’. De refreinen van ‘Coming Back’ en ‘Seasons’ zijn van een kinderlijke eenvoud, maar grijpen wel degelijk dieper in de strofen.

We eindigen niet onopzettelijk met de voorlaatste song ‘Mao Kong’, genoemd naar het deel van Taiwan dat vooral bekend stond voor zijn theewinning, maar nu evengoed omwille van het meestal lokale toerisme. Het was AJ’s eerste esthetische ervaring toen hij op Taiwan belandde, en welke dan nog, bedwelmd als hij was door de schoonheid ervan. De familie van zijn huidige vriendin woont er. AJ vertelt graag hoe de thee overkwam naar Taiwan, precies hier waar de atmosferische en geologische kenmerken dezelfde zijn als in de tegenoverliggende streek in China. Even is het nog ‘The mountain meets the city, I am far from my home’, maar het refrein gaat verder met ‘The tea leaves whisper to me, recognize what you are shown, you are home’. Homecoming op een verre kust… als statement kan het tellen. Hopelijk leidt onze duiding tot een beter begrip van de soms wat cryptische van AJ’s overpeinzingen. Maar net als bij ‘Midwest’ volstaat bij ‘Dust Cloud Refrain’ in wezen de muziek om in de leefwereld van Adam James Sorensen te treden…

Antoine Légat.

 

Artiest info
Website  
 

video