JOAN BAEZ - WHISTLE DOWN THE WIND

Wat kan een mens in hemelsnaam nog schrijven over een icoon als Joan Baez? Dat deze Grande Dame van de Amerikaanse folk vorig jaar in de Rock & Roll Hall of Fame opgenomen werd, zegt het toch ongeveer allemaal? Dat ze al ruim vijftig jaar haar maatschappijkritische en pacifistische boodschap weet te brengen, zal daar wellicht in meegespeeld hebben: de tijd is niet zelden de beste beoordelaar van de intrinsieke kwaliteiten van iemands werk.

Tien jaar na het redelijk onopgemerkt gebleven “Day After Tomorrow” is er vandaag een nieuwe plaat van Joan en het feit dat de stilaan onvermijdelijke Joe Henry aan de knoppen zat, zal er wel voor iets tussen zitten, dat het een erg goeie plaat geworden is. Henry heeft, zo denk ik stilaan, een boekje met meer telefoonnummers dan wie ook in de business en daarnaast is en blijft hij een producer, die niet snel tevreden is: hij durft erg streng te zijn, ook tegen de grootste namen. Dat vertaalt zich vaak in de uiteindelijke songkeuze en dat is hier overduidelijk mee in debat genomen.

Geen songs van de hand van de zangeres, maar wel zorgvuldig uitgekozen schrijfsels van al dan niet gevestigde waarden: ook dat is een overeenkomst et “Day After Tomorrow”, waar, net als op de nieuwe plaat, twee songs van de tandem Tom Waits/Kathleen Brennan op stonden. Hier is dat, naast een recente Waits song, “Last Leaf”, uit 2011, de titelsong van de plaat, die bij Waits al ruim een kwart eeuw geleden op “Bone Machine stond. De gitaar van Greg Leisz draagt het nummer, waarin je al meteen opvalt dat de stem van Joan een flink stuk gedaald is van toon -de dame wordt er 77 en dat is dus niet helemaal abnormaal- maar nog wel die karakteristieke tremolo vertoont.

De gitaar leidt ook de dans in “Be of Good Heart”, dat, net als “Silver Blade” door Josh Ritter speciaal voor Joan geschreven werd. Waar de gitaar op klassiek getokkelde wijze gehanteerd wordt in die eerste twee songs, is dat heel anders , want “geslagen” in “Another World” van Anohni, u weet wel, de vroegere Antony van Antony & the Johnsons. Dat Joan uitgerekend van die transgender een song opneemt, geeft nog maar eens aan hoezeer zij ook vandaag nog feilloos aanvoelt waar de problemen zitten en komt zij de facto op voor elke minderheid die op een of andere manier onheus behandeld wordt. “Civil War” is van de hand van Joe Henry zelf en lijkt op één of andere manier een soort testamentsong te zijn, nu la Baez aangekondigd heeft dat ze aan haar laatste grote toernee begint. De vraag die door deze song gesteld lijkt te worden is: wie komt er na Joan om haar noodzakelijke taak verder te zetten?

“The Things That We Are Made Of” was twee jaar geleden de titelsong van de jongste plaat van Mary Chapin Carpenter en is een toonbeeld van de “less is more” aanpak, die Joe Henry heel vaak hanteert: geen noot teveel, geen instrument dat niet echt nodig is en alles wordt heel ingehouden gespeeld. Dit is een liefdesliedje, zoals er helaas te weinig gemaakt worden en de geloofwaardige manier waar op Baez het zingt, geeft weer maar eens aan, wat voor straffe vertolkster zij is. Dat blijkt ten overvloede uit hét kippenvelmoment van de plaat. Tenminste, dat vind ik van de lezing die Joan geeft aan Zoe Mulford”s prachtige “The President Sang Amazing Grace” uit haar Small Brown Birds” van vorig jaar. Wie onbewogen blijft bij het horen van dat nummer, heeft vermoedelijk net een hartinfarct of hersenbloeding gehad.

Met Ritter, Carpenter, Waits, Mulford, Ahnony en Henry zet Joan een erg mooi lijstje meer van grote songwriters en dat de voorlaatste song van de plaat er eentje is van Eliza Gilkyson, is noch min, noch meer een statement, durf ik te denken: Eliza is de gedoodverfde opvolgster van Baez en dat nummer heeft alles om een heuse klassieke protestsong te worden. U vindt het origineel op “Beautiful World” van tien jaar geleden, terwijl afsluiter “I Wish The Wars Were All Over” volgend jaar al meerderjarig wordt. Het staat op de titelloze plaat van Tim Eriksen en het is perfect geschikt om de carrière van Joan samen te vatten. Sommigen vinden dit soort songs naïef, maar als ik de kracht hoor, die nog altijd van de vertolking van Joan Baez uitgaat, en tegelijk om het even welke krant opensla, dan kan ik niet anders dan concluderen dat stemmen als de hare meer dan ooit nodig zijn. Los daarvan is dit overigens ook muzikaal een erg sterke plaat, ingespeeld door topmuzikanten en qua productie akelig perfect, zoals alles wat Joe Henry aanraakt. Niks gedateerd, niks “uit de tijd”, dit is Joan Baez, zoals ze voor mijn part over honderd jaar nog altijd bewonderd en geliefd mag worden. Heerlijke plaat, echt waar!

(Dani Heyvaert)


Artiest info
Website  
 

Label: Proper Records

video