AULI AND TAUTUMEITAS - LAI MASINA ROTAJAS

De Letse drum- en doedelzakformatie Auli en de ethno muzikantes van Tautumeitas zijn in eigen Letland bepaald geen onbekenden en zij bundelden eind 2016 de krachten voor een thema album rond verloving en huwelijk, in ’s mensen leven een redelijk belangrijke periode: Auli vertegenwoordigt de mannelijke kant van het verhaal, terwijl de vrouwenstemmen de zachtere, meer vrouwelijke kant vorm geven. “Zachter” betekent hier niet “minder krachtig”,, maar veeleer “minder hoekig” en op deze plaat zoeken ze, net als pasgehuwden, die beginnend samenwonen, een manier om elkaar zichzelf te laten zijn en aan te vullen. Helemaal evident is dat niet: de kerels van Auli begonnen ruim vijftien jaar geleden aan hun muzikale reis, die er grotendeels in bestond de Letse doedelzaktraditie, die grotendeels ondergesneeuwd geraakt was, nieuw leven in te blazen.

De zes dames van Tautumeitas deden zo’n beetje hetzelfde, maar dan wat de traditionele zang betreft, al evolueerden ze in de loop van enkele jaren, onder meer door het toevoegen van een aantal instrumenten als accordeon en shruti box én het aanwenden van traditionele percussie enigszins in de richting van de moderne ethno variant van de folk. Je kunt geen betere vergelijking vinden, denk ik, dat die met Kadril en Laïs van bij ons, die samen een plaat zouden maken (wat ze ook deden).

Hier draait het dus om verloving en huwelijk: dertien voornamelijk traditionele dansen en liederen worden bijeengebracht en behandelen een aantal fases en rituelen uit de verlovings- en huwelijksperiode: de eerste omgang van jongens en meisjes, de broer/zus verhouding en wat die meemaakt als er andere mannen of vrouwen opdagen, de moederlijke raadgevingen voor de meisjes, het moment van “hand vragen”, de twijfel, die elkeen kent, die op het punt staat te rouwen en de manier waarop sommigen zich dan tot één van hun godheden wenden, de “zegen” van de families over het jonge paar, enz. enz.

Nuttig om weten, is het feit dat, bij een huwelijk, de jongen het meisje weghaalt uit haar vertrouwde omgeving en haar naar het huis van zijn familie brengt. Sommige bruiden zien hun eigen familie voor de allerlaatste keer op hun eigen trouwfeest. Eenzaamheid, non-acceptatie door de nieuwe familie, de strijd van de jonge vrouw om de rol van haar schoonmoeder in de zorg voor zoon/jonge echtgenoot over te nemen, het mislukken in dat gevecht…het zijn allemaal thema’s, die in deze liederencyclus aan bod komen, maar waar je als niet-kenner van het Lets, natuurlijk geen moer van begrijpt. Op die manier wordt de vorm van wat op de plaat staat, natuurlijk uitermate belangrijk en op dat vlak is dit een absolute topplaat. Dit is fantastisch gezongen, bijzonder goed gespeeld en heel knap in volgorde gezet.

Voor wie van folk houdt en nog geen kennis heeft van Letse folk, is dit de gedroomde inleiding en het valt dan ook niet te verwonderen, dat deze plaat in eigen Letland in 2017 tot folkplaat van het jaar gebombardeerd werd. Via het onvolprezen Duitse Nordic Notes wordt de plaat nu ook bij ons verdeeld en wie van de Nordic-muziek houdt, mag dit onder geen enkel beding missen in zijn platenkast.

(Dani Heyvaert)

 

Artiest info
Website  
 

label: CPL Music

video