DÉNES VÁRJON - DE LA NUIT

Na diverse recensies over jazz waarin klassieke muziek wordt geïnterpreteerd is het nu tijd voor een stukje over echte klassieke muziek, dit vooral om al die mensen die met een grote boog om deze muziek heen lopen te overtuigen van de kwaliteit en schoonheid van de muziek, althans dat te proberen. Het gaat hier om de muziek van Robert Schumann (1810-1856), Maurice Ravel (1875- 1937) en Béla Bartok (1881-1945), in klassieke termen gesproken dus relatief moderne muziek. Het album komt uit op het iconische jazzlabel ECM dat ook een belangrijke catalogus met klassieke muziek heeft. De uitvoerende artiest is de Hongaarse meesterpianist Dénes Várjon (Budapest, 1968), hij heeft een enorm oeuvre op zijn naam staan op diverse labels, dit is zijn tweede onder eigen naam op ECM. De drie werken die hier worden uitgevord “Fantasiestücke op. 12” van Schumann, “Gaspard de la nuit” van Ravel en “Im Freien” van Bartók waren destijds al uitstapjes richting een fundamenteel nieuwe muziek die ver uitstak boven de beperkingen van hun tijd, daarom vereist deze muziek ook een uitvoering door een pianist wiens virtuositeit zijn tweede natuur is.

De acht delen van Schumann’s “Phantasiestücke” verhalen van zijn onvermogen om de liefde te delen met zijn ”verloofde” de 10 jaar jongere Clara Wieck, dochter van zijn pianoleraar Friedrich Wieck die fel gekant was tegen deze verhouding. Schumann vertaalde zijn woede in mooie poëtische muziek. De drie stukken van Ravel’s “Gaspard de la nuit”, één van de moeilijkste pianowerken ooit geschreven, beschrijft de nachtmerrie achtige beelden van vreemde creaturen, rinkelende bellen en modderige vochtige dieptes. En Bartok’s “ Im Freien” laat het geluid horen van krekels, vogels en kikkers, Várjon is een overtuigende nachtgids in deze muziek.

Ik ga hier niet nader in op de betekenis van deze drie componisten in hun tijd of over de technische details van de hier uitgevoerde werken, daartoe ontbreekt mij de vereiste kundigheid, ook naar dit soort muziek luister ik met mijn hart net zoals bij blues, jazz of welke muziek dan ook die mij aangrijpt. In de handen van Várjon klinkt deze muziek als nieuw en onlangs gecomponeerd en dat mag een groot compliment heten. Wat de muziek zo bijzonder maakt is het sprankelende en ondanks de thematiek toch lichtvoetige spel, daarom is het ook best wel te vergelijken met de nieuwe rol die de piano inneemt in de tegenwoordige jazz. Het feit dat ik sterk geraakt werd door dit album van Várjon bracht mij ertoe om de lezers van Rootstime ook eens over te halen om deze muziek te beluisteren en de muzikale horizon te verbreden. In mijn muzikale beeld passen Coltrane, Muddy Waters, Mickey Jupp, The Band en Schumann perfect bij elkaar, wel met diverse filters want met jazzoortjes luisteren naar blues werkt niet enzovoort. Hopelijk vinden meer potentiële luisteraars de weg !

Jan van Leersum



Artiest info
Website  
 

Label : ECM
Distr. : New Art Int.

video