GEDEELDE SMART: LEVENSLAPPEN & SMARTLIEDEREN @ ARSCENE, 17/04/17

‘Gedeelde Smart’ is onverdeeld topamusement. Het is ook meer dan billenkletserij, want er is vanzelfsprekend ook plaats voor… smart. Ook dat is af en toe het levenslied, en zeker in deze vorm: ware, diepe emotie’.

Arscene was op Paasmaandag het decor voor ‘Gedeelde Smart: Levenslappen & Smartliederen’. Dat bracht heel wat volk op de been. Het relatief kleine Arscene raakte goed gevuld. Niet verwonderlijk, gezien de namen die dit project fronten. Bovendien is het programma niet nieuw en ving men positieve echo’s op van vorige voorstellingen. Eigenlijk ging het in Arscene om een inloopvoorstelling voor een tweede reeks van zestien uitvoeringen die op 21 april begint in De Kuub (Turnhout) Zo’n try-out geeft het zestal de kans om matchritme op te doen, zoals dat in sporttermen heet, en tegelijk een paar nieuwe vondsten uit te testen die sinds de eerste reeks gerijpt zijn. Het initiatief ging twee jaar geleden uit van bassist Wouter Berlaen, die in het dagelijkse leven een hele rist topzangers en -muzikanten voorziet van baslijnen en met zijn vakkennis vaak ook als orkestmeester optreedt. Daarbij komt hij in contact met muziekstijlen die heel sterk afwijken van pakweg zijn eigen solowerk (toch al drie cd’s) dat je als Nederlandstalige rock kan bestempelen.

Zijn begeleidingswerk, onder anderen tijdens de grote Limburgse schlagerfestivals, deed hem beseffen dat er ook in de wereld van smartlappen en tien-om-te-zienmuziek materiaal voorhanden is waar iets mee te doen valt. Daar moet je een Jan De Smet (gitaar, ukelele) niet van overtuigen: de grote manitou van De Nieuwe Snaar zaliger is een notoir verzamelaar van ongewone muziekjes allerhande. Hij dook in zijn unieke collectie 45 toeren plaatjes. Maar ook de andere leden van het gezelschap droegen hun steentje bij tot een programma dat gevierde schlagers koppelt aan schier onbekende en soms knettergekke smartlapzwanzen. Pieter-Jan De Smet (lid van De Piepkes) is zo iemand. De zanger-gitarist maakte, meestal onder de groepsnaam PJDS, een paar uitstekende, zwaar onderschatte rockplaten, maar studeerde ook af aan Studio Herman Teirlinck als acteur (1990) Zijn uitgebreide muziekkennis gaat ook ver over stijlen en genres heen.

Uiteraard heeft een project als dit nood aan een vrouwelijke inbreng. Veelzijdige Lien Van de Kelder, West-Vlaamse die in Antwerpen woont, is wijd bekend als actrice (‘Thuis’, ‘Zone Stad’, ‘The Spiral’, …) De juriste (jawel!) zong als kind in musicals, deed aan toneel en ballet, en genoot een klassieke zangopleiding. Naast zoetgevooisde charme brengt zij ook humor aan, vaak van een bij het genre passende naïviteit. Zo heeft ‘gedeelde Smart’ haar eigen ‘Laura Lien’. Zo’n topcast verdient een band die op hetzelfde niveau staat. Bij wie kan je dan beter terecht dan bij Ad Cominotto (keyboards, accordeon bij zeer diverse acts als Alain Bashung, Arno, Red Zebra, Ialma en Ludo Vandeau)? Werner ‘Stoy’ Stoffelen is dan weer de mensgeworden metronoom achter het drumstel, maar we geloven nooit dat zijn inbreng in het geheel beperkt is tot loutere ritmiek…hoe goed die dan ook is: hij leverde bij voorbeeld de ongelofelijk straffe beat van ‘Brussels By Night’ bij zijn toenmalige werkgever Raymond Van het Groenewoud. Hij blijft er ‘stoyicijns’ kalm bij, maar Stoy is het ideale sluitstuk van dit sextet, dat met Wouter Berlaen een bewust op de achtergrond blijvende, maar besliste concertmeester heeft.

Smart met hopen dus, maar humor voerde de boventoon, vorige maandag in Arscene, toen het zestal over een verrukt publiek heen walste. Daar zorgde de clevere selectie van levensliederen voor. We hoorden werk van de koning van het Vlaamse lied Will Tura (wat is ‘Heimwee naar Huis’ toch een heerlijke melodie!), maar ook van Het Simplistisch Verbond, alias Van Kooten en De Bie (met de vergeten parel ‘Pappa rookt niet meer’), Hennie Vrienten, Guido Belcanto, Joe Harris, een wel erg ondeugende Wim T. Schippers (Ernie van ‘Sesamstraat’), Drs. P (Jan leeft zich volledig uit in ‘Sneker Café (Cafeetje in Sneek)’) en het hilarische ‘120 Varkens naar Beiroet’ van Henk Wijngaard (geschreven door zijn broer, en dat zal je geweten hebben!) Maar er zitten ook dotten van liederen bij, die zonder ‘Gedeelde Smart’ allicht tussen de plooien van de tijd zouden wegkwijnen. Ooit gehoord van de Antwerpse Colette de Zingende Cafébazin? Na de voorstelling is dat een overbodige vraag geworden.

Dan is er het showelement, maar dat noopt ons tot een… Spoiler alert! Er gebeurt heel wat tijdens dit optreden en het is vaak van zulke onverwachte aard, dat elke beschrijving van de uitvoering een stuk van het plezier van lezer dezes kan vergallen. We ‘verklappen’ dus niets van de vondsten waar ‘Gedeelde Smart’ van doorspekt is. Enkel dit: het was de oorspronkelijke bedoeling om de drie zangers te bedelen met een alter ego, maar dat zou om vele redenen nooit gewerkt hebben. Pieter-Jan De Smet nam echter vroeg in het project zijn collega’s in snelheid toen hij onverwacht op toneel verscheen als 'Ronny Semtex', tragikomische figuur die na een wel bijzonder ongelukkige jeugd (zakdoeken in de aanslag!) en een beloftevolle start als charmezanger (zoals iedereen nog weet) verdwaalde in de alcoholdampen maar met dit programma zijn wederopstanding viert. De brave man stond echter niet op de eerste rij toen de Heer de hersencellen verdeelde onder de mensheid. Pieter-Jan investeert al zijn acteer- en speelkwaliteiten in het neerzetten van dit cliché van de ‘sarmazanger’!

Behalve de uitgekiende songkeuze en de rode draad geleverd door de bijwijlen explosieve Ronny Semtex, is er nog een derde aspect dat ‘Gedeelde Smart’ tot zo’n ervaring maakt, de schitterende uitvoering. Jan is daarbij de ideale gastheer, die met zijn vlotte presentatie van het geheel bijdraagt aan het uitgesproken variétékarakter. Oneliners, doordenkers, lapidaire opmerkingen vliegen je om de oren, altijd met de kamerbrede glimlach die hoort bij de klater en glitter van het genre. De drie zangers (en vaak ook de bijbehorende backings) brengen de liederen op een niveau die de ‘originelen’ vaak overstijgt. En wat de band betreft, die tilt het geheel tot grote hoogten. In het openende ‘Fernando, Alfredo en José (Santo Domingo)’ dat Ria Valk tot een hit maakte, met in de begeleiding de accordeons van Jan en Ad, meenden we zowaar Ry Cooder te horen ten tijde van ‘Chicken Skin Music’ (1975), loepzuivere tex-mex, alsof we luisterden naar Flaco Jimenez en Jim Keltner. En je krijgt wel meer van dergelijke muzikale verwijzingen.

‘Gedeelde Smart’ is onverdeeld topamusement. Het is ook meer dan billenkletserij, want er is plaats voor smart, echte dan. Kippenvel als Lien met Ad aan de keys ‘Kleine Anita’ brengt van de Nederlandse blinde zanger-pianist Jules de Corte (1924-1996), nog zo iemand die aan renaissance toe is. Ook dat is af en toe het levenslied, en zeker in deze vorm: ware, diepe emotie.

Antoine Légat.

Aankomende shows, klik hier.

 

 

 

 

 


 

Artiest info
website  
facebook  

ARSCENE, HANSBEKE - 17/04/17