JAZZ MIDDELHEIM @ PARK DEN BRANDT, ANTWERPEN - 12/08/18

De slotdag van JM 2018 heeft heel wat speciaals en vieringen in petto met saxofonisten in de hoofdrol: Archie Shepp brengt een eerbetoon aan John Coltrane, 100 jaar Monk vinden we terug bij Robin Verheyen die als artist in residence voor zijn derde optreden tekent. Topsaxofonist Steve Coleman neemt The Five Elements mee en er zijn de vieringen van respectievelijk 25 jaar Aka Moon en 20 jaar Mâäk in verschillende gedaantes op het tweede podium.

Het trio Aka Moon bestaat in 2017 25 jaar. Na allerlei wereldse omzwervingen en samenwerkingen doet Aka Moon datgene waar het muzikaal het sterkst in uitblinkt namelijk de triovorm die teruggrijpt naar hun beginperiode maar tevens hun handelsmerk is dat opnieuw werd vormgegeven in een nieuw werkstuk met het album ‘NOW’. De keuze op JM 2018 is dus volkomen terecht zoals zal blijken. Op dit vroege middaguur zijn kenners en fans al in grote getale aanwezig voor wat een set wordt die verleden en heden met elkaar verbindt maar gelijk ook naar de toekomst kijkt. Daarvan getuigt het nieuwe album dat bijna volledig wordt gespeeld. Geen misplaatste nostalgie alleen spelen met die gedrevenheid zoals ze dat altijd hebben gedaan. Het power combo Fabrizio Cassol (altsaxofoon), Michel Hatzigeorgiou (elektrische bas) en Stéphane Galland (drums) vormt een hecht spelende drie-eenheid. Virtuoos samenspel tussen drie gedreven muzikanten voor een eclectische mix van jazz, rock, en wereldmuziek met een souplesse die complexe ritmes en composities eenvoudig aanstekelijk laten klinken tot een groovende belevenis tussen progjazz en funk. Een mooi samengaan van vakmanschap en spelplezier bekroond met een staande ovatie.

Robin Verheyen is in trio met slagwerker Joey Baron en pianist Bram De Looze aan zijn derde en laatste optreden als artist in residence toe. Op uitnodiging van Bozar mocht Verheyen in 2017 als eerbetoon aan de 100ste verjaardag van de Amerikaanse jazzpionier en -pianist Thelonious Monk (1917-1982) een internationaal artiest contacteren. Samen met de Gentse talentvolle pianist en tevens zijn New Yorkse stadsgenoot Bram De Looze (in duo met Robin Verheyen spelen ze al enkele jaren het repertoire van Monk) is in de persoon van levende legende meester-slagwerker Joey Baron (bekend van John Zorn (Masada), Bill Frisell en Marc Copland) de ideale sparringpartner gevonden. Het trio heeft nog geen album uit maar speelt geheid aan het begin van hun set twee nieuwe composities van Verheyen uit het op stapel staande eerste album in het najaar.

Monk is de inspiratie waaruit wordt geput en zijn geest is alom aanwezig met dien verstande dat het trio de Monk wijze geheel heeft ontleed en op geheel eigen wijze interpreteert door buiten de lijntjes te kleuren. Voor Verheyen is dat afwijken van het voorspelbare, voor De Looze is dat een zachte eigengereide toets vinden die ver afstaat van zijn beroemde voorganger. Alleen Joey Baron is volledig zichzelf met geraffineerd drumwerk geheel ten dienste van de twee anderen hun spel aftastend en stuwend naar een hoger echelon. Verheyen speelt overtuigend en wisselt tenorsax af met sopraansax waarop hij de meeste indruk maakt. Van Monk zelf worden ook een aantal nummers gespeeld waarbij het trio naar hartelust improviseert binnen de contouren van de standardmelodie. “Boo Boo’s Birthday”, “Crepuscule With Nellie” en “Oska T.” krijgen een moderne eigen interpretatie terwijl Verheyen een eigen straffe compositie “Dance” aan Monk opdraagt. Baron onderscheidt zich met een paar rake meppen zodat de spanning nooit minder wordt. Met dit derde optreden op rij bewijst Robin Verheyen zijn status als sterkhouder van de Belgische en Europese jazz met internationale uitstraling.

Steve Coleman and Five Elements is geheel andere koek. Steve Coleman heeft sinds de jaren 80 met zijn Five Elements al 20 albums uitgebracht in het zog van zijn stichting M-Base, een fylosofisch concept dat het principe “spontaneous composition” huldigt. In 2017 had Coleman nog een speciaal project met het DoelenEnsemble een 21 koppige bigband waarmee Coleman eens te meer zijn grenzen verlegt met vernieuwende jazzmuziek. Vandaag treedt Coleman aan met een nieuwe versie van Five Elements eigenlijk een update van zijn groep Renegade Way uit 1995 met toen al Anthony Tidd op de fretloze bas en de onnavolgbare Sean Rickman op drums aangevuld met trouwe kompaan trompettist Jonathan Finlayson (bij Coleman’s Five Elements sinds 2000) met als vijfde man en verrassing de rapper/ spoken word artiest Kokayi. Coleman blaast een geheel originele alt-toon meermaals unisono met trompettist Jonathan Finlayson. Het concert bestaat uit 3 lange nummers van bijna een half uur waarin de aanhoudende groovende ritmiek met herhalende blaasstootjes wordt uitgepuurd tot intense proporties. Het swingt en grooft als een tiet en stilzitten is onmogelijk. Aan opwinding en technische bravoure geen gebrek maar trop is teveel!

Op het zijpodium oftewel de clubstage is Mâäk de ganse dag afwisselend met de optredens op het hoofdpodium druk in de weer met verschillende gedaantes uit hun rijke 20 jarige carriëre. Leider trompettist Laurent Blondiau en saxofonist Jeroen van Herzele zijn de sterkhouders. Hun avant-garde aanpak laat veel ruimte voor vrijheid en improvisatie. Aan het begin van de dag krijgen we een uitgave van de beginperiode met contrabassist Sal La Rocca en drummer Dré Pallemaerts in de rangen. Naarmate de dag vordert zorgen eerst Jean-Yves Evrard en daarna tubaspeler Michel Massot voor een meer groovend bijwijlen psychedelisch/exotisch jazz geluid met als apotheose BIG ENSEMBLE een 13-koppige bigband met toevoeging van 6 blazers waaronder Bart Maris, 2 drummers en een pianist. Deze laatste fungeert op een geven moment als dirigent tussen de linker- en de rechter blazerssectie die balanceert tussen klassiek jazz en kakofonisch. Ik ben onder de indruk van de vindingrijkhed en het spelplezier van dit bonte gezelschap.

Archie Shepp was al meermaals te zien op JM, recentelijk in 2010 en 2015. De man blijft op hoge leeftijd, hij is nu 81 jaar met bezieling en passie de muziek van John Coltrane eren en uitdragen. Hij speelde in zijn jonge jaren een tijdje met de beroemde tenorsaxofonist die zijn mentor, zijn bandleider en zijn belangrijkste invloed werd hoewel hij officieel slechts op één album ‘Ascension’ (1966) van Coltrane te horen is.Na al die jaren is het nog steeds een belevenis om een van de hoofdactoren uit die tijd bezig te zien. Dat bleek ook de hoofdreden voor de grote opkomst van het publiek op deze ‘rustige’ zondag dat voor dit laatste concert op het hoofdpodium in grote getale klaar zit in de tent.

Na de meer verfijnde klankkleur van alt-, tenor- en sopraan sax van de voorbije saxofoonspelers: Fabricio Cassol (Aka Moon), Robin Verheyen en Steve Coleman is het even wennen aan het rauwe, krakende honkende saxgeluid van Archie Shepp. Het contrast met trompettist Randy Brecker valt des temeer op: zijn spel is virtuoos, krachtig en zuiver. Hoewel ze bij elk nummer om beurten bijna evenlang soleren is Shepp duidelijk diegene die het nummer draagt met trompettist Randy Brecker als guest , zelf ook al 72 met een enorme staat van dienst maar tot vandaag geen link met Shepp. En dat is er wel aan te merken: er is geen interactie tussen beide heren en ook de andere muzikanten fungeren eerder als begeleiders dan dat er een dialoog van een (h)echte band ontstaat. Dat neemt niet weg dat er prima wordt gemusiceerd en zowel Shepp als Brecker excelleren op hun instrument. Klassieke Coltrane songs als “Flute Syeeda's Song Flute”, “Cousin Mary” en “Naima” allen uit ‘Archie Shepp: Four for Trane’(1964) krijgen in Shepp’s wat aparte speelstijl lange meanderende versies waarbij het lijkt of de man voortdurend op zijn mondstuk zit te kauwen.

Meer focus en warmte komt er met het aantreden van gastzangeres Marion Rampal eerst bij de standard “My One and Only Love” en aansluitend “Blasé” waarbij ze de juiste toon vindt in deze complexe ballade waarvoor ze terecht applaus oogst. Naast Coltrane speelt Shepp een aantal eigen klassiekers “Hambone”, “Los Olvidados” en “Prelude To A Kiss”(van Duke Ellington) uit diezelfde vroege periode. (cfr.Archie Shepp: Fire Music, 1965). Bij “Hambone” is er toch een mooie interactie met pianist Carl Henri Morisset met goed samenspel tussen Shepp en Brecker. “Los Olvidados” kent een rustig tema aan het begin en het einde, onderweg soleren de twee protagonisten rechttoe rechtaan en voluit. Bij “Prelude To A Kiss” laat Shepp de crooner in hem naar boven komen. Zijn diepe basstem raakt duidelijk een snaar en een deel van het publiek veert op. Er komt een toegift met het warmbloedige “Blues for Brother Jackson” met zangeres Marion Rampal in de hoofdrol maar ook de ganse band speelt geestdriftig en to the point. Voorwaar een sterk einde van deze boeiende ‘klassieke’ jazzdag én van dit uniek jazzfestival.

Marc Buggenhoudt

Foto's © JiVe

 

 

 

 

 

 

 

 


 

Artiest info
website  
facebook  

JAZZ MIDDELHEIM

 

Aka Moon

Baron - De Looze - Verheyen

Steve Coleman & Five Elements

Archie Shepp Tribute to John Coltrane with special guest Randy Brecker