PAPER WINGS (BRAM VANPARYS, GERTJAN VAN HELLEMONT EN CLEO JANSE) @ ARSCENE, HANSBEKE - 07/01/17

© Brecht Steenhouwer

’Paper Wings vond in Arscene alle voorwaarden om er een dijk van een concert van te maken, de droge akoestiek van de opnamestudio en een zeer stil, receptief publiek’

Dat muzikanten uit gevestigde groepen besluiten om af en toe een zijstap te doen en een project op te starten met leden van andere bands, is niets ongewoons. Het is zelfs toe te juichen als ze daarbij nieuwe wegen inslaan. Dat is precies wat Paper Wings doet, dan nog door resoluut in het verleden te duiken. Het is een verleden dat dreigt in het verdoemhoekje te verdwijnen als niet af en toe iemand herinnert aan het bestaan ervan. De gouden erfenis van Amerikaanse country en folk (gemeenzaam aangeduid als ‘Americana’) in vormgetrouwe en loepzuivere close harmony brengen is niet iedereen gegeven. Als dat bovendien gebeurt met de passie en de vakkennis van dit trio dan is dat mooi meegenomen, zoals het publiek van Arscene mocht ervaren op zaterdag 7 januari, tijdens het eerste concert van het kalenderjaar in de Hansbeekse muziektempel,.

Paper Wings is een naam die bol staat van symboliek: papieren vleugels zijn broos en kwetsbaar, roepen elegantie en verfijning op, en nodigen uit om een hoge vlucht te nemen. De drie leden werken al lang samen, wat geen overbodige luxe is voor een gezelschap dat op hechte samenzang drijft. Bram Vanparys is de stichter en de drijvende kracht van Bony King. Voorheen stond bekend als The Bony King Of Nowhere, genoemd naar het nummer ‘There, There (The Bony King Of Nowhere)’ van Radiohead op ‘Hail To The Thief’ uit 2003) Onder die langere naam bracht de groep drie cd’s uit, die veel bijval genoten: ‘Alas My Love’, ‘Eleonore’ en ‘The Bony King Of Nowhere’, elk met een heel aparte ontstaansgeschiedenis.  Het filmische karakter van Brams muziek voerde als vanzelf naar het witte doek: er was de knappe soundtrack voor ‘Les géants’ van acteur en regisseur Philippe ‘Bouli’ Lanners.

Van in de begindagen zong Cleo Janse bij (The) Bony King (Of Nowhere), dat Gent als thuisbasis had en heeft. Als Bony King bracht Bram in 2015 ‘Wild Flowers’ uit, opgenomen in de buurt van Los Angeles. Gertjan Van Hellemont is de frontman vanDouglas Firs, op zich al een soort ‘supergroep’ met leden van Magnus, Amatorksi, Senne Guns en Balthazar in de rangen. Cleo Janse maakt ook al deel uit van Douglas Firs. Onder de hoge gasten op hun twee platen ook… Bram Vanparys. Gertjan speelt dan weer gitaar bij Bony King. Je mag dus met recht en reden zeggen dat ze gelijkgestemde zielen zijn, onmiskenbaar soulmates. Zit Douglas Firs doorgaans in een iets meer rockend muzieksegment, dan delen ze volop hun voorliefde voor fraai stemmenwerk.

Driestemmig zingen, a capella of onder de sobere begeleiding van één of twee akoestische gitaren en af en toe een tamboerijn, eist het onderste uit de kan: het gaat niet alleen om juist zingen, maar de tessituur (het stembereik) en de stemtimbres moeten bij elkaar passen. Vaak moet men het origineel aanpassen aan de groep: zo’n arrangement uitwerken vergt veel zorg. Een nagenoeg perfecte timing is onontbeerlijk. Subtiele accentuaties en geraffineerde dynamiekverschillen maken het verschil tussen een fletse en een briljante vertoning. Van de toehoorder vraagt het een inspanning, of liever gezegd, aangehouden aandacht, maar de beloning is dan ook groot. Dit nooit opdringerige maar altijd genuanceerde werk gedijt pas in de stilte. Paper Wings vond in Arscene dan ook alle voorwaarden om er een dijk van een concert van te maken: de ‘droge’ akoestiek van de opnamestudio en een zeer stil, maar receptief publiek.

Het resultaat was ernaar. Het trio kon naar eigen zeggen het volle pond geven en de reacties achteraf bij de toehoorders logen er niet om: Paper Wings heeft indruk gemaakt. De opener, de a capella gebrachte traditionele, oorspronkelijk christelijke hymne ‘(Give Me) Oil In My Lamp’, met zijn vaak herhaalde ‘Keep me burning’, zorgde meteen voor gensters, waarmee Paper Wings het goed gevulde zaaltje vlot inpalmde. Van moderner snit zijn het daaropvolgende ‘Home’ van Bonnie Raitt (uit ‘Sweet Forgiveness’, 1974) en ‘Polly’ uit het tweede album van Dillard & Clark (‘Through The Morning, Through The Night’, 1969) De liefhebber weet: met La Raitt en met de medestichter van The Byrds (en wat ons betreft belangrijkste Byrd) Gene Clark zit je in dit genre goed. We wachten ons echter om een analyse te geven van alle songs, omdat men die maar moet ontdekken bij de concerten. En er valt wat te ontdekken.

De groep geeft zelf ook niet zoveel uitleg: het kan en mag natuurlijk, maar we vermoeden dat ze dit bewust niet doen om de flow in het optreden te houden. Dat gebalde is een verstandige keuze. Dat maakte dat het concert, in Arscene traditioneel in tweeën gedeeld, uit relatief korte delen bestond, maar binnen het genre is dat best. Zo hou je de focus. Niet dat er geen variatie in steekt: er is een constante afwisseling van stemmen en lead zang, van gitaarspel ook. Gertjan zorgt voor pittige solo’s. Het is wel degelijk de heldere stem van Bram die het geheel schraagt, maar Cleo en Gertjan leveren schitterend weerwerk, want het is per definitie het geheel dat moet overtuigen. En dat doet het ook.

Over de artiesten toch dit: geen americana zangstonde zonder de legendarische, tussen 1927 en 1943 immens populaire Carter Family, ook al een trio bestaande uit A.P., Sarah en Maybelle Carter (denk aan de tragische figuur van Maybelle in ‘The Broken Circle Breakdown’!) Onder andere via de revival van de sixties zou de Carter Family van niet te schatten invloed zijn op alle genres van bluegrass tot (country)rock. Je krijgt voorts de verwachte namen met minder verwacht eigen werk zoals de Everly Brothers, Jackson Browne, Fleetwood Mac, Johnny Cash, (het fraaie ‘I Still Miss Someone’ uit 1958, toen een B-kantje, maar later zeer veel gecoverd) en Neil Young (men vergelijkt Bart wel vaker met de Canadese treurwilg), of met andermans werk dat mettertijd aan die artiest ging plakken, zoals The Band of Bob Dylan (machtige uitvoering van de murder ballad par excellence ‘Seven Curses’)

De liefhebber vindt beslist zijn gading in goed gekozen songs van Ryan Adams, Dave Rawlings en Townes Van Zandt. We waren aangenaam verrast door ‘Black Water Child’ van de nog vrij jonge Ierse songwriter Fionn Regan (uit zijn eerste van tot heden vier albums, ‘The End Of History’ uit 2006) Het jonge Britse (en blitze) folktrio The Staves, drie zussen overigens, is hier intussen goed bekend, maar Amerikaanse singer-songwriter Joshua James was, we bekennen schuld, een serieuze blind spot… Het bisnummer was opnieuw een a capella traditional, het hondsfraaie ‘All Is Well’. Meezingen is in deze context bijna heiligschennis, maar toch was daar even gelegenheid toe, want de eerste set eindigde met ‘Rider In The Rain’ van Randy Newman, ongetwijfeld het best bekende lied van de avond en duidelijk zeer goed bekend bij velen.

De lezer heeft intussen begrepen dat we serieus onder de indruk zijn van Paper Wings. Er liggen nog enkele concerten in het verschiet zodat men onze lof kan toetsen aan de realiteit. Het is niet uitgesloten dat u ons daar ook ziet, want van mooi stemmenwerk krijg je nooit genoeg…

Antoine Légat.

Paper Wings is op volgende plaatsen te beleven: op zondag 29/1 In Little Heaven (Sint-Denijs), op vrijdag 10/2 Toogenblik (Haren), op zaterdag 18 februari  Jean de la Moutarde (Zele)


 

 

 

 

 


 

Artiest info
   
   

ARSCENE, HANSBEKE - 07/01/17