Gil Scott-Heron imponeert en verdiende meer op Gent Jazz

De voorlaatste dag van Gent Jazz werd op gang geschoten door Root. Dit Belgisch ensemble dat bestaat uit toetsenman Dominique Vantomme, Mirko Banovic op bas en Geert Roelofs op drums ziet er op papier veelbelovend uit. Vooral Dominque kan een uitgebreid cv voorleggen waar onder andere Toots Thielemans en Louisiana Red op voorkomen. Het programmaboekje beloofde opzwepende (jazz) funk en jazzy ballades maar op het podium, waar trouwens heel weinig geïnteresseerden hadden voor post gevat, kwam dit alvast niet tot uiting. Nu en dan hoorde je flarden muziek dat zou kunnen leiden naar de beloftes maar dat werd al even vlug weer omgebouwd tot iets heel moeilijks waar ik niet zit op te wachten. Combineer dit alles met een veel te luide bas en basdrum en het resultaat is dat je zit uit te kijken naar het einde van hun set.

Het optreden van Gil Scott Heron werd aangekondigd met na een ietsje langere pauze en achteraf gezien, was dit heel jammer. Gil Scott Heron is een fenomeen die beschouwd wordt als de godfather van de Hip-hop. Dat is een etiket dat een beetje te simpel is voor Gill Scott-Heron. Wat hij reeds vanaf begin jaren zeventig brengt is Spoken Word, ofwel poëzie en verhalen die hij zonder moeite lijkt te vertellen op jazz en funk beats of enkel zichzelf begeleidend op zijn Rhodes piano. Dat doet hij zingend of gewoon vertellend met zijn typische stem die niet altijd de juiste toon houdt maar die wel intrigeert van de eerste tot de laatste minuut.

Gil Scott-Heron is een ganse tijd uit beeld verdwenen omdat hij vanaf midden jaren tachtig nagenoeg niks nieuws meer uitbracht heeft daar hij geen platenlabel meer had en vooral omdat hij vanaf 2000 meer in de gevangenis zat dan hem lief was wegens een problematisch drugsgebruik. Sinds 2007 heeft hij die instelling verlaten en heeft hij blijkbaar zijn leven terug op de juiste rails gezet. Dat resulteerde onder andere in de dit jaar uitgebrachte cd “I'm New Here” en wereldwijde optredens. Gelukkig stond Gent Jazz op zijn programma want zijn optreden heeft een diepe indruk nagelaten bij de aanwezigen waar verrassend veel jonge mensen tussen stonden die zijn werk blijkbaar vrij goed kenden.

De lange zestiger kwam het podium opgewandeld, zette zich achter zijn Rhodes piano en begon te vertellen waarbij je het gevoel hebt dat je hem al jaren kent. Hij wou zich eerst en vooral excuseren dat hij afgelopen voorjaar niet naar Europa was gekomen maar dat was de schuld van die vulkaan in IJsland en daarna volgenden nog een aantal grappige anekdotes zoals die het ganse concert door zouden verteld worden. Hij zette zijn eerste nummer in en ondanks de eenvoud ervan treft dit je op de juiste plaats en luister je met open mond naar wat je te horen krijgt. Het applaus dat er op volgde deed hem duidelijk deugd. “Winter in America” dat al dateert van 1975 heeft nog niks van zijn zeggingskracht ingeboet, enkel de stem van Gil Scott-Heron is iets verweerder geworden en de figuurlijke winters in de USA zijn misschien nog iets kouder geworden.

Gil vond het nu wel tijd om zijn groep het podium op te roepen en deze band heeft niet de gebruikelijke samenstelling. Een drum is er niet te bespeuren maar wel de percussie van Tony Duncanson, de tweede piano werd bemand door Glenn Turner die ook nog mondharmonica zou spelen en als laatste nam Carl Cornwell plaats die met zijn saxofoon en dwarsfluit een bepalende rol speelt binnen de muziek van Gil Scott-Heron. Bij “3 Miles Down” nodigde Gil Scott-Heron het publiek uit om mee te zingen en wat me vooral bij bleef is de spontaniteit, de zelfrelativering en de grappen die hij maakte. Het nummer eindigde met de woorden “Be save, be strong, be free” en dat wou hij ons toch nog eens op het hart drukken. Even pakkend was het anti-oorlogs lied “Did You Hear What They Say” dat hij bracht.

Met “I’ll Take Care Of You” uit zijn laatste cd zouden we onverwacht aan het einde van dit spannend optreden komen.Gil Scott-Heron en de rest van de groep bedankte het publiek voor de warme ontvangst en dit publiek wou nog een bisnummer afdwingen, iets waarop Gil Scott-Heron met plezier zou ingegaan hebben. Het mocht echter niet zijn want het podium diende klaargemaakt worden voor Madness. Tijdens het optreden van Madness dacht zanger Suggs Gil Scott-Heron te moeten eren door enkele flarden van “The Revolution Will Not Be Televised” te zingen maar het grootste eerbetoon zou geweest zijn om dit nummer door Gil Scott-Heron zelf te laten brengen en het set van Madness met drie nummers in te korten.

Madness dus. Het was duidelijk dat het grootste deel van het publiek gekomen was voor Madness. Hoe Madness in verband kan gebracht worden met Jazz is me nog altijd een groot raadsel. Het enige wat ik kan bedenken, is dat ze nog altijd 2-tone schoenen dragen die ook in jazz clubs van de jaren dertig populair waren, verder ben ik niet gekomen. In het publiek was kan men vele Nederlanders en Engelsen bespeuren die ongetwijfeld het optreden van Madness combineerden met het begin van de Gentse Feesten. Ook alle leeftijden waren vertegenwoordigd waaronder zelfs enkele héél jonge fans die zich vooraan het podium hadden opgesteld met hun ouders als rugdekking.

Suggs en de zijnen kwamen het podium op en zetten “One Step Beyond” in. Op die manier krijg je een tent, die sowieso al gevuld was met fans, gegarandeerd plat. Als je niet veel later “My Girl” en “Embarresment” uit je zakken kan toveren, hoef je je als groep voor de rest van de avond geen zorgen meer te maken. Je kan Madness zeker niet verwijten dat ze hun hits exploiteren en deze op een slordige manier brengen. Ze zijn professioneel bezig en zien er trouwens nog vrij fit en monter uit voor hun leeftijd maar van evolutie is er geen sprake geweest in de loop van de jaren. Ik heb Madness aan het werk gezien na het uitkomen van hun eerste LP in '80 en het was net alsof er geen dertig jaar gepasseerd waren in die tussentijd. Nog steeds is er de gemaakte vrolijkheid en de Nutty Sound. Zij hebben een aantal hits gemaakt die overeind gebleven zijn (en andere die de tand des tijds minder goed doorstaan hebben). Hun nieuwer werk haalt nooit het niveau van hun vroegere periode maar met een tent vol overtuigde fans is er zeker geen gevaar dat je af gaat.

Hun set eindigden ze met “Baggy Trousers”, “Our House” en “It Must Be Love” om dan pro forma het podium even te verlaten en terug te komen om hun set te vervolmaken met “Madness” en “Night Boat To Cairo”. Bij dit laatste nummer nodigden ze enkele kleine gasten uit op het podium die even, en samen met hen hun ouders, de tijd van hun leven beleefden. Suggs zong op een bepaald moment “Forever Young” en daar slagen Madness, tot vervelens toe, goed in. Voor hun pensioen hebben ze ook al gezorgd want die kleine rakkers die op het podium stonden, zullen binnen twintig jaar wel terug naar Madness komen kijken die ongetwijfeld nog altijd hetzelfde zullen doen maar misschien ietsje strammer.

The Lumixus Man

Foto© Bruno Bollaert