GINGER BAKER JAZZ CONFUSION / VAN MORRISON @ GENT JAZZ - 17/07/15

Dag 6 van Gent Jazz zou men op voorhand wat oneerbiedig kunnen bestempelen als de dag van de knorrepotten t.w. ‘madman’ Ginger Baker en ‘grumpy old man’ Van Morrison. Beide vergelijkingen zijn niet onterecht gelet op beide mannen hun reputatie. Zie hiervoor de ontluisterende documentaire ‘Beware Of Mr. Baker’ waarin hij de journalist met zijn wandelstok in het aangezicht slaat alsook de dikwijls arrogante, ongeïnspireerde en non-communicatieve concerten van Van The Man die we in het verleden konden meemaken. Wel zijn beide artiesten onvoorspelbaar en gebied de waarheid ons te stellen dat eenieder die Van Morrison is blijven volgen ooit minstens één memorabel concert van hem heeft gezien. Muzikaal zijn beiden genieën en kenden beiden hun commercieel/artistieke piek al eind jaren 60, begin jaren 70. Zonder hen zou de rock muziek er heel anders hebben uitgezien. Denk aan Ginger Baker met Cream en Blind Faith dat de standaard zet voor de 60’-70’s powertrio’s (gitaar, bas en drums) en Van Morrison eerst met het garage-r&b combo Them (met de hits “Gloria”, “Here Comes The Night” en “Mystic Eyes”) en later solo met de magistrale albums ‘Astral Weeks’, ‘Moondance’, ‘It's Too Late To Stop Now...’, ‘Veedon Fleece’, ‘Into The Music’ en ‘No Guru, No Method, No Teacher’. Met sterren als Van Morrison of de oude Ginger Baker is het steeds afwachten. Toch zijn heel wat Van Morrison ‘hits’ gemeengoed geworden wat verklaart dat meer dan 4.000 bezoekers het risico willen lopen en Gent Jazz voor Van Morrison uitverkocht is.

Ginger Baker schreef muziekgeschiedenis in de tweede helft van de jaren 60 met Cream samen met Jack Bruce en Eric Clapton met megahits als “Sunshine Of Your Love” en “White Room”. Nadien volgde nog een kortstondig megasucces met de supergroep Blind Faith met naast Eric Clapton, Steve Winwood en Rick Grech. Baker is van oorsprong een jazzdrummer (o.m. bij The Graham Bond Organisation  en Alexis Corner), een titel waar hij als muzikant bleef op staan. Zijn stijl verenigt jazz, blues en Afrikaanse ritmes. Deze laatste zijn een persoonlijke interesse waarvoor Baker na zijn rock avontuur aan het begin van de jaren 70 naar Nigeria verhuist en gaat samenwerken met de pionier van de Afrobeat Fela Kuti met wie hij 2 platen opneemt. Andere samenwerkingen zijn Ginger Baker’s Air Force (Ginger Baker’s eigen fusion rock groep), Baker Gurvitz Army, BBM (met Gary Moore en Jack Bruce), Masters Of Reality en PiL. Wie een goed beeld wil van de excentrieke, zelf-destructieve levensstijl en de onverwoestbare kracht van de meester drummer wil ik graag verwijzen naar de uitstekende documentaire film ‘Beware of Mr Baker (2012). In die film wordt ruim aandacht geschonken aan Baker’s grenzeloze passie voor paarden polo en zijn hiermee verbonden financiële en belastingen problemen. Dé hoofdreden waarom de bijna 76 jarige Baker opnieuw de hort op moet. Vorig jaar bracht hij na 16 jaar weer een album uit Why? (2014), een puur jazz album met nieuwe opnamen (behalve het titelnummer) van tracks die hij eerder opnam met jazzmusici en die samen een goed overzicht bieden van ’s mans muzikale carrière na Cream en Blind Faith als de meest jazzy meesterdrummer uit de rock. Zo kan het gebeuren dat we de legendarische Ginger Baker alsnog op zijn oude dag in levenden lijve te zien krijgen op het Gentse Jazz festival en dan nog gekoppeld aan dat andere grillige genie. Maar dat is voor later…

Drummer Ginger Baker is op toer met Ginger Baker Jazz Confusion, een eigen jazzensemble met tenorsaxofonist Andy Sheppard, (contra)bassist Alec Dankworth en percussionist Abass Dodoo. Centraal, op een apart podium staat Baker’s uitgebreide kit naast percussionist Abass Dodoo (in hoofdzaak 2 grote conga’s met een kalebas-drum tussenin). Baker’s Jazz Confusion staat voor de smetkroes van Baker’s rock en jazz drumstijl, Dodoo’s afrobeat percussie, Dankworth’s gedegen baslijnen en Sheppard’s door John Coltrane en Sonny Rollins beïnvloede blaasspel. Het publiek is onmiddellijk bij het opkomen van Ginger Baker enthousiast: velen hebben er naar uitgekeken om de legende in levende lijve te zien. Andy Sheppard zet meteen de melodie in van Wayne Shorter’s “Footprints”. Dit nummer is duidelijk bedoeld als opwarmer en laat Baker toe langzaam warm te drummen en zijn ritme en slagkadans te vinden. In samenspel met de percussionist krijgen we al een eerste impressie van wat het gaat worden. Baker houdt het voorlopig bij meetikken op de hi-hat, af en toe de toms beroeren zonder de basdrum te gebruiken. Maar al snel weet de Ghanese percussionist Baker uit zijn comfortzone te halen met hitsige percussie in samenspel met Baker’s vlotter wordende ritmisch drumspel. De opbouw van ieder nummer verloopt identiek: de sax blaast de melodie aan, krijgt ondersteuning op bas en drums/percussie waarna de sax stopt en even later ook de bas om alle ruimte te laten aan het samenspel van drums en percussie waarna de sax overneemt en uitblaast. Bij het derde nummer “Ginger Spice” gaat het tempo omhoog aangevuurd door een broeierige sax, een scherpe bassolo en de 2 drummers die mekaar opzwepen en uitdagen onder luide aanmoediging van een almaar enthousiaster applaudisserend publiek. Baker kondigt elk nummer kort, wat moeizaam aan met een diepe bromstem en besluit het 3de nummer met enige humor en zelfrelativering met de woorden “I'm 75 and still alive", "I'm getting too old for this. Luckily we do this very slow." Dat wordt “Cyril Davis”, een ode aan de al lang geleden veel te vroeg gestorven (31 jaar) Britse bluesmuzikant, dat drijft op Afrikaanse ritme percussie waarin Baker met zichtbaar genoegen en precisie zijn drumkit afgaat, afgewisseld met een contrabas solo. Het publiek volgt elke beweging nauwgezet en applaudisseert na elke solo of break. Het meest levendige nummer en hoogtepunt is de Afrikaanse traditional “Aiko Biaye” dat start met een aanstekelijk deuntje en uitmondt in een lang uitgesponnen Afrikaans drumfestijn waarbij Baker laat zien dat er nog geen sleet zit op zijn timing en techniek, hoogstens is zijn drum ritme wat verminderd. De sax herneemt de melodie en blaast uit, Baker krijgt de laatste roffel en wil opstappen maar struikelt over zijn opstapje zonder veel erg. Aan het begin van de encore zorgt Baker zowaar voor enige ontroering door duidelijk buiten adem en moeizaam sprekend te vertellen dat zijn zus enkele dagen geleden werd opgenomen in het ziekenhuis voor kanker. “Why?” is zijn antwoord op al de tegenslagen die hij al heel zijn leven heeft moeten incasseren. Het publiek mag mee Why? scanderen en doet dat met genoegen en in de maat. Ginger Baker heeft gedurende een klein uur het beste van zichzelf gegeven maar kon vooral rekenen op een gedegen begeleidingsband. Iedereen tevreden!

Setlist
1.Footprints (Wayne Shorter cover) (Why?, 2014)
2.Aïn Témouchent  (Why?, 2014)
3.Ginger Spice (Why?, 2014)
4.Cyril Davis (Why?, 2014)
5.Aiko Biaye (Traditional) (Why?, 2014)
Encore:
6.Why? (Why?, 2014)

Met het optreden van Van Morrison op Gent Jazz is er ogenschijnlijk niets nieuws onder de zon. Van opent als vanouds met een instrumental “Celtic Swing” en vervolgt met “Close Enough For Jazz” een andere instrumental die hij sinds ‘Born to Sing: No Plan B’ heeft voorzien van een song tekst. “By His Grace” en “Carrying A Torch” zijn mooie jazzballades zoals alleen Van Morrision die kan zingen, stijlvol aangekleed door de 5 koppige band. Deze laatste is de enige song die Van heeft weerhouden uit zijn recente Duets album, hier in duet met de mooie stem van backing vocaliste Dana Masters. Van is uitstekend bij stem, zijn uitmuntende band speelt geolied en schakelt moeiteloos van het ene genre over naar het andere, steeds onder de strakke regie van Van The Man die afwisselend altsax, mondharmonica en gitaar speelt. Direct daarna horen we de uit duizenden herkenbare intro van de R&B kraker “Baby Please Don’t Go” én eerste single van Them die gelijk verlengd wordt tot een plezierige uitgesponnen R&B medley gedragen door een enthousiast publiek. Zoals wel meer gebeurt bij optredens van Van Morrison heeft de Ier geen vaste songkeuze maar laat hij de setlist afhangen van de muze van het ogenblik met behoud van een aantal klassiekers. Die muze is hem en ons vanavond welgezind met bevlogen uitvoeringen van een aantal verrassende keuzes.

Dat betekent geen countrycovers, dus geen “I Can't Stop Loving You” of “Jambalaya on the Bayou” en geen publiekpleasers als “Here Comes The Night”, “Brown Eyed Girl” of “Bright Side of the Road” óf een zoetgevooisde ballade als “Have I Told You Lately”. Maar wat wél volgt is van een eenzame grote klasse. Eindelijk zien we Van zoals we hem graag willen herinneren. “I Believe To My Soul” (Ray Charles cover) uit de onvolprezen live plaat  ‘It's Too Late To Stop Now...,’(1974) krijgt een prachtversie mee. “Tore Down à la Rimbaud” een mooie song in een wat fletse plaat uitvoering laat een Van zien op de toppen van zijn kunnen, zijn krachtige stem haalt stevig uit en een beklijvend herhalend “You know it's hard some time” hakt er flink in. Het zwoele bijna erotische “In The Afternoon” aangelengd met stukjes “Ancient Highway/Raincheck” en flarden “Big Joe Turner” en “Burn Baby Burn”, groeit uit tot een 10 minuten lange niet te stuiten ‘stream of consciousness’ met de muze die alsmaar Van inspireert tot fellere hoogtes en daden… en verveelt geen seconde. Geweldig is dat Van nog eens de aloude Them klassieker ”It’s All Over Now, Baby Blue” (Bob Dylan) bovenhaalt al mist zijn indrukwekkende rechttoe rechtaan manier van zingen de subtiele kracht van het origineel. Dan is het volop genieten van Van de mysticus in de kosmische mijmering van het ongrijpbare “And The Healing Has Begun”, pure schoonheid met een mondharmonica solo! Tot zover de hoogtepunten.

Het onvermijdelijke “Moondance” klinkt wat onsamenhangend… terwijl ‘gewone’ songs als “Days Like This” en “Precious Time” tintelfris en urgent klinken. “Whenever God Shines His Light” is nog steeds een leuke piano gospel meewieger met Dana Masters in de meezingrol van Cliff Richard. En op “Think Twice Before You Go” kan lekker geswingt worden. Alles verloopt aan een getimed tempo dat tot zover geen afbreuk doet aan de kwaliteit… Tot Van de contractuele eindmeet van 90 minuten in zicht krijgt, “Help Me” stopt en heel even het podium verlaat om vanuit de coulissen een roadie aan te spreken die zijn keyboardspeler moet influisteren dat hij zo meteen “Ballerina” wil spelen. Dat moet dus het eerste bisnummer worden. “Ballerina” start stommelings, Van zijn gitaar of microfoon doet het even niet, en kabbelt en meandert wat richtingloos tenzij richting uitgang waarop Van blijkbaar aanstuurt want even geïmproviseerd als “Ballerina” (in sé een prachtsong uit ‘Astral Weeks’) is begonnen stopt het ineens en zet Van “Gloria” in om dan al na de eerste strofe en tweemaal het refrein zonder boe of bah te verdwijnen en de verdere afwikkeling van het nummer aan zijn bandleden over te laten. Die profiteren ervan nu ze de teugels vrij hebben om uitgebreid heel straf te soleren en te excelleren incl. een drumsolo tot groot jolijt van een massaal uit de bol gaand publiek. Van is dan al lang verdwenen richting limousine, richting naar zijn hotel, wie zal het zeggen…en zal niet meer terugkeren ondanks heftig applaus en uiteindelijk wat boegeroep. Maar we zijn al lang blij met dit toch uitstekend concert van een Van Morrison in topvorm. De aanwezigen zullen het zich niet beklaagd hebben ondanks de hoge ticketprijs voor een staand concert.

Marc Buggenhoudt

Foto © Bruno Bollaert & © Jos L. Knaepen

Setlist
1.Celtic Swing (Inarticulate Speech Of The Heart, 1983)
2.Close Enough for Jazz (Too Long In Exile,1993/Born to Sing: No Plan B, 2012)
3.By His Grace (Hymns to the Silence, 1991)
4.Carrying A Torch (Hymns to the Silence, 1991) (Duets:Re-Working the Catalogue, 2015)
5.Baby Please Don’t Go (Big Joe Williams/Them R&B cover)/Parchman Farm (Mose Allison cover)/My Babe (Little Walter)/Stop Drinking(Lightnin’ Hopkins)/ Don't Start Crying Now (Slim Harpo/Them R&B cover)
6.I Believe To My Soul (Ray Charles cover)(It's Too Late To Stop Now..., 1974)
7.Moondance (Moondance, 1970)
8.Days Like This (Days Like This, 1995)
9.Precious Time (Back on Top, 1999)
10.Tore Down à la Rimbaud (A Sense of Wonder, 1985)
11.Enlightenment (Enlightenment, 1990)
12.In The Afternoon (Days Like This, 1995)
13.Whenever God Shines His Light (Avalon Sunset, 1989)
14.Think Twice Before You Go (You Win Again, 2000 w/ Linda Gail Lewis)
15.It’s All Over Now, Baby Blue (Bob Dylan/Them cover)
16.And The Healing Has Begun (Into The Music, 1979)
17.Help Me (Sonny Boy Williamson II cover) (It's Too Late To Stop Now..., 1974)
18.Ballerina (Astral Weeks, 1968)
19.Gloria (Them song, 1965)


Artiest info
website  
facebook  

GENT JAZZ - 17/07/15