ABDULLAH IBRAHIM SOLO @ HET DEPOT, LEUVEN – 06/10/18

Het was een hele eer voor het ‘Depot’ in Leuven om componist en jazzpianist Abdullah Ibrahim op bezoek te krijgen, geboren als Adolphus Johannes Brand en vooreerst bekend geworden als Dollar Brand vooraleer hij zich tot de Islam bekeerde en van naam veranderde. Geboren in Cape Town, Zuid-Afrika, kreeg hij al op zijn zevende levensjaar pianoles. Hij zou die piano zijn verdere leven toegewijd blijven en vertolkte overal ter wereld zijn fusie van Zuid-Afrikaanse ritmes en eigentijdse jazzmuziek. Solo, in trio of in ensemble reisde hij in de sixties en alle volgende jaren door Europa, Amerika en Japan en speelde op vermaarde festivals als o.m. Montreux, North Sea, de Antibes, Carnegie Hall, Kopenhagen en dus nu ook in Leuven, enkele dagen vóór hij 84 zou worden, want op 9 oktober is hij jarig. Hij speelde solo een aansluitende één uur durende compositie, waarin hij zich verdiepte in de sounds van zijn kleurrijk en tot de verbeelding sprekende verleden. Zijn laatste album heet dan ook ‘The Song Is My Story’, het voorlopig laatste in een reeks van bij benadering zestig albums, de Live’s niet meegerekend.

Een geduldig publiek hield zich ongewoon stil en rustig terwijl het lang wachten was op de komst van de ‘éminence grise’ in de spirituele jazzwereld. Songs als ‘Mannenberg’, ‘The Wedding’, ‘Tsakve’ en ‘Water From An Acient Well’ zijn voor altijd ingebed in het collectieve jazzgeheugen. Ook op zaterdagavond mengden zich flarden van die composities in zijn pianoconcert, waarbij het publiek respectvol luisterde naar zijn improvisaties en crossover jazzmuziek. Na het welkomstapplaus zette hij zich achter de pianovleugel om aanvankelijk aftastend daarna trefzeker te zoeken naar mood en memorie. Daarbij leek het soms of hij mediteerde in half wakende, half sluimerende toestand, alsof hij zich verloor in bespiegelingen, dromen, herinneringen en uiteraard in poëtische muzieklijnen. Wie een song kan componeren als ‘The Perfumed Forest Wet With Rain’ of ‘The Aloe And The Wildrose’ mag zich ook dichter noemen.

In de muziek van Abdullah Ibrahim, -pianist, activist, componist, schrijver van film- en tv-muziek, opera en ballet-, komen verschillende invloeden samen. In de samenleving waarin toen nog Dollar Brand opgroeide kwam hij in contact met diverse groepen als Chinees, Indian, Zulu, Xhosa en naast de hymnes, ritmes en muziek van Afrika ook met oude en moderne Amerikaanse jazz. Zowel Louis Jordan als Duke Ellington maakten indruk op hem en lokten hem later ook tijdelijk naar New York. Hij speelde samen met John Coltrane, Ornette Coleman, Archie Shepp en andere jazzgrootheden. En alhoewel hijzelf ook nog fluit, saxofoon en cello kan spelen, bracht hij in Leuven in alle eenvoud zijn intimistisch pianoconcert, zowat als een memoriserende dwarsdoorsnede van zijn rijk gevuld leven als 'worldfusion' jazzmuzikant. Ook zijn strijd tegen de apartheid werd subtiel in de Afrikaanse ritmes verweven, waarbij zijn variaties soms overkwamen als verzuchtingen. In 2007 ontving hij trouwens de ‘South African Music Lifetime Achievement Award’ voor zijn creatieve producties en inzet.

In de korte periode van een uur slaagde Abdullah Ibrahim erin om zijn concert te laten openbloeien als een weergave van zijn levenswerk waarin je echo's van zijn bekendste songs herkende zoals o.m.’Mannenberg’ en ‘Water From An Ancient Well' evenals de mystieke ritmes van donker Afrika in zijn ‘African Piano’ sketches. Daarbij lijkt hij zowel de gloed van de rode aarde te evoceren, de dans van een vogel of van spelende kinderen als de omlijning van dierbare figuren uit zijn verleden. In zijn bijwijlen bedachtzaam pianospel laat hij de noten ademen om dan weer onverwachts te verspringen naar versnellende ritmes. Abdullahs choreografie op de ivoren toetsen is nooit saai. Half afgewend van het publiek boeide hij de aanwezigen van het begin tot einde dat hem naderhand beloonde met een staande ovatie. De minzame muzikant zette zich hierna opnieuw aan de piano voor een dankbare toegift waarbij hij opnieuw reflecteerde over het aardse en spirituele als ware het twee polen van zijn existentiële wezen. Wereldburger Abdullah Ibrahim beëindigde zijn concert met een haast sacrale buiging voor zijn toehoorders, die hem ademloos in al zijn gemoedsbewegingen en bij zijn imaginaire evocaties hadden gevolgd. Fotografen waren bij het intieme pianoconcert niet toegelaten, al had hij daar vier jaar geleden in de concertzaal in Sacile in Italië destijds geen last van. Hoe dan ook zal ook zonder foto het beeld van deze aimabele pianovirtuoos op een Leuvens podium in de herinnering blijven haken, evenals zijn composities en improvisaties die overkomen als de ‘bevrijding van een spirituele ziel die reeds tijdens zijn leven rust en vrede gevonden heeft ’. We wensen hem alvast een gelukkige verjaardag, nog een lang leven en talrijke creatieve producties.

Marcie

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

Artiest info
website  
facebook