TOWNES VAN ZANDT - THE NASHVILLE SESSIONS

Townes Van Zandt, tot voor kort het best bewaarde geheim van de countrywereld, komt stilaan weer tot leven. Figuurlijk helaas, want Townes overleed, verschrompeld door alcohol, ruim 18 jaar geleden. Pas na zijn dood is zijn oeuvre, vooral dankzij anderen, ruimer bekend geworden. En hierbij denken we dadelijk aan Emmylou Harris die er in het verleden alles heeft aan gedaan om zijn liedjes naar buiten te brengen. Het is soms al te verleidelijk om het levensverhaal van de artiest in zijn muziek te zien, maar in het geval van Townes van Zandt is het moeilijk te vermijden. Niet voor niets verschenen na zijn dood in 1997 al twee biografieën om de man te doorgronden die schuilgaat achter deze vreemde muziek, die zoveel wijsheid en verdriet in zich draagt. Townes van Zandt werd geboren in een welgestelde Texaanse familie met Nederlands bloed (vandaar de achternaam) en groeide relatief gelukkig op. Maar op zijn negentiende begonnen de geestelijke problemen en verslavingen waar hij zijn leven lang mee kampte. Na een psychotische episode brachten zijn ouders hem naar de medische afdeling van de Universiteit van Texas. Daar kreeg hij coma- en shocktherapie, en na twee maanden keerde hij terug, met een ongeschonden lichaam maar een wezenloze blik in zijn ogen. Al gauw bleek dat de therapie het grootste gedeelte van zijn jeugdherinneringen weggebrand had. Het is alsof toen de bodem onder zijn bestaan weggenomen werd, alsof hij vanaf dat moment nooit meer iets had om op terug te vallen. Zijn muziek werd de muziek van een man zonder verleden, die door Amerika waart en te midden van eenzaamheid en liefde, wanhoop en verslaving zoekt naar een weg, naar een aardse wijsheid die hem terug kan voeren naar zijn verloren thuis.

In 1972 wankelde singer-songwriter Townes van Zandt (1944-1997) op de rand van de afgrond. Verslaafd aan drank en drugs en gefrustreerd door de onverschillige ontvangst van zijn muziek, was hij het einde nabij. Dat hij toch overleefde bewijst het meesterwerk "The Late Great Townes van Zandt" (1973). Het had weinig gescheeld of Townes was in 1972 toegetreden tot de legendarische 'Club van 27'. Maar hoe hij ook op de deur klopte, er werd niet opengedaan. Zelfs Janis Joplin, een jaar eerder gestorven en door Townes toegezongen, gaf geen gehoor. Net als bij Janis was heroïne de boosdoener: na een overdosis werd Townes in de ambulance tot twee maal toe klinisch dood verklaard. Eenmaal in het ziekenhuis wisten de artsen hem wonder boven wonder weer tot leven te wekken. Hetzelfde jaar zette hij "The Late Great Townes van Zandt" op plaat. De titel is een wrange herinnering aan zijn bijna-doodervaring, maar ook een bitter-ironische geste richting de muziekindustrie. Terwijl hij al jaren albums opnam en optredens gaf, was zijn naam zo goed als vergeten. De 'humor' van de titel, extra aangezet door een albumhoes in de vorm van een overlijdensbericht, was niet aan iedereen besteed. Sterker nog, Townes bleek inmiddels zo onbekend dat de boodschap letterlijk werd genomen: zijn moeder werd gecondoleerd met de dood van haar zoon, en het was een tijdlang lastig om optredens te boeken voor de 'overleden artiest'.

Townes van Zandt is lastig in een hokje te plaatsen, maar heeft veel gemeen met de zogenaamde outlaw country-beweging die in de jaren zestig en zeventig vanuit Tennessee en Texas het land onveilig maakte: Johnny Cash, Willie Nelson, Kris Kristofferson, later Steve Earle en Hank Williams Jr. Het is een rauwe vorm van country, weliswaar met fiddles en steel guitars, maar zonder de gezapige tranentrekkers van traditionele country. Tegelijkertijd is Townes qua stijl verwant aan songwriters als Gene Clark en Mickey Newbury, die het vertrouwde geluid van country en folkmuziek mengden met jaren zestig-psychedelica en visionaire teksten. Op zijn eerste albums, "For the Sake of the Song" (1968) en "Our Mother the Mountain" (1969), horen we geen vernieuwende muzikant of onvergetelijke zanger, maar wel een aardse stem die uit de rotsen van de Grand Canyon gegroefd lijkt, een dichter van ongepolijste, bondige poëzie, die altijd eerlijkheid en wijsheid verkiest boven elegantie en schoonheid. Deze twee albums verschenen vorig jaar in een deluxe CD mediabook formaat en was meteen het eerste deel in een heruitgave van zijn elf studioalbums en een half dozijn of zo live-albums tijdens Van Zandt's korte carrière.

De reden dat Van Zandt tot op heden nog geen erkenning op grote schaal ten deel is gevallen, moet worden gezocht in de omstandigheid dat hij altijd op het foute moment op de foute plaats verbleef en dan tot overmaat van ramp ook nog eens de foute mensen trof, want zo werden in 1974 de opnames gemaakt voor zijn zevende album "Seven Come Eleven", maar echter omwille van allerlei omstandigheden duurde het twintig jaar voordat deze opnames op plaat kwamen als "The Nashville Sessions".  In 1973 ging Townes' platenmaatschappij waarbij hij toen zat namelijk failliet. Hij zat midden in een recordingsessie voor een nieuwe plaat en hij had net een liveplaat opgenomen die op het randje stond van uitkomen. Die live plaat is "Live at Old Quarter" (1977), welke werd uitgegeven door Tomtato Records. Dat gebeurde pas vier jaar later, gelukkig wel want anders hadden we dat meesterwerk waarschijnlijk nooit gehoord. Het andere album werd 20 jaar na dato alsnog geissued en getiteld "The Nashville Sessions" (1993), als een soort van verzameling nummers van die sessies voor een album dat in '73/'74 had moeten uitkomen. 10 van deze 12 nummers werden al op andere albums gereleased door de tijd heen. 6 van deze nummers staan op "Flyin' Shoes" (1978), nl. "Rex's Blues", "No place To Fall", "Snake Song", "Loretta", "When She Don't Need Me" en "Pueblo Waltz". De songs "At My Window" en "White Freight Liner Blues" vinden we terug op "At My Window" uit 1987  en de vier resterende songs "Spider Song", "Two Girls", "Upon My Soul" en "Buckskin Stallion Blues" werden geissued op de box "Texas Troubadour" in 2005. "The Nashville Sessions" kan worden gezien als een soort van 'schets' van "Flyin' Shoes" uit 1978, omdat het merendeel van die nummers hier als 'ruwe' takes op staan. Ter ere van het feit dat Townes 50 jaar geleden zijn carrière begon is er dus nu een heruitgave van "The Nashville Sessions". Natuurlijk prachtig allemaal die reissues van de laatste jaren, vooral als de geluidskwaliteit flink opgekrikt wordt en als je daarbij nog maar weinig van deze Texaan in je collectie hebt zitten is dit album zeker een must.

 

Artiest info
   
 

Label: Charly Records
Distr.: Bertus

video