CÉCILE BROCHÉ / JACQUES PIROTTON / ANTOINE CIRRI - KARTINKA

 

Op deze cd van het Kartinka Trio wordt “De Schilderijententoonstelling”van Moussorgsky uit 1874, op een bijna rockachtige manier bewerkt voor elektrische viool, el. gitaar, slagwerk en elektronika. De pianocyclus “Schilderijententoonstelling” geeft een muzikale impressie van 10 schilderijen gemaakt door de Russische kunstenaar Viktor Hartman (1834-1873). Hij was architect, ontwerper, volksschilder en beeldend kunstenaar in St. Petersburg. Componist Modeste Moussorgsky (1839- 1881) bezocht een overzichtstentoonstelling van de dat jaar overleden Hartman, een vriend van hem en vatte het idee op om de afbeeldingen te vertalen in muziek. Het werd een rijk gevarieerd werk en behoort tot een van de spraakmakende pianocomposities van de 19e eeuw. Vooral door de fantastische bewerking voor symfonieorkest door Maurice Ravel (1875-1937) uit 1922 werd “De Schilderijententoonstelling”een klassieke hit.

De Schilderijententoonstelling begint met een wandeling, de “Promenade” genoemd, tussen de meeste schilderijen keert het thema van de “Promenade”terug. Vergelijking met een cd uit mijn verzameling met Moussorgsky Pictures at an Exhibition door Jacques Rouvier leert mij dat het Kartinka Trio zich keurig houdt aan volgorde, titels en tussenstukken, maar daar houdt het ook op. De heftige elektrische versterking van de instrumenten zorgt voor een totaal andere klankkleur, dus vergeet maar even Moussorgsky en luister naar Cécile Broché en haar twee medeleden. Ik noem Cécile met opzet als eerste want zij als groot liefhebber van Rusland vatte het idee op tijdens een van haar vele bezoeken aan het land om iets te doen met het werk van Moussorgsky. Cécile studeerde klassieke muziek en was actief met hedendaagse gecomponeerde muziek, improvisatie en jazz, als violiste was ze actief met diverse multimedia evenementen, met dansers, acteurs, jazzmusici en moderne muziek vertegenwoordigers. Percussionist Antoine Cirri ( 1955) heeft ook een klassieke opleiding genoten, maar daarna stortte hij zich in de improvisatielessen aan het conservatorium van Luik en inmiddels is hij gepokt en gemazeld in alle diversiteiten van het muzikale spectrum, jazz, dance, modern etc. Jacques Pirotton speelt al gitaar sinds zijn 14de, het begon met rock en blues totdat hij eind jaren ’70 de jazz “ontdekte”, inmiddels is hij al zo’n 30 jaar professioneel muzikant.

Violisten die gebruik maken van el.versterking zijn relatief dun gezaaid in de muziekwereld, Nigel Kennedy gebruikte er een en Jerry Goodman van westcoast band The Flock en uit dezelfde hoek komt Papa John Creach die werkte met Jefferson Airplane en Hot Tuna. Het geluid van Cécile op haar el. viool doet denken aan Sugarcane Harris en Jean-Luc Ponty, allebei ooit werkzaam bij Frank Zappa en dat is ook vaak het geluid dat dit trio in herinnering oproept. Op andere momenten denk je ook aan Emerson, Lake en Palmer, in de eerste “Promenade” passage is het toch vooral Zappa waaraan je moet denken. Het eerste schilderij “Gnomus”, een strompelende mismaakte dwerg, krijgt een gedreven uitvoering met duellerende el. viool en el.gitaar. “Il Vecchio Castello”oftewel het oude kasteel alwaar een troubadour een treurig lied zingt, wordt door het trio in een folkachtig jasje gestoken met fraai klaterend gitaarspel, het roept reminiscenties op aan de folkrock van Fairport Convention en Fotheringay. “Tuileries”, spelende kinderen in een park in Parijs, de kinderstemmen zijn te horen in een setting die doet denken aan de muziek van de vermaarde “Hot Club de France”met razend knap gitaarspel van Jacques Pirotton.

“Bydlo” verbeeld het moeizaam sjokken van een Poolse ossenwagen en dat wordt bijna letterlijk weergegeven door het langzame ritme en de gitaarakkoorden die het voortgaan duidelijk hoorbaar maken. “Ballet des poussins”oftewel het kuiken ballet is een uiterst swingend muziekje met elkaar opzwepende viool en gitaar. “2 Jews, The Rich and The Poor”verbeeld de rijke Samuel Goldberg in discussie met een arme geloofsgenoot. Over een langzaam kloppend ritme leggen gitaar en viool een wisselend geluidstapijt waarin je de discussie bijna letterlijk kunt volgen, knap gedaan. “ Marché de Limoges”, een markttafereel , er is een weergave van het geroezemoes en een draaiorgeltje alles door het uitgekiende gebruik van elektronica en loops. “Catacombae i Con Mortuis” wordt weergegeven door donkere tonen en tromgeroffel. “Baba Yaga” , een sprookjesheks in haar griezelige hut wordt vertolkt door het trio met een bijna orgastische stroom van geluid, daarmee het akelige karakter van het schilderij perfect weergevend. Het laatste schilderij “La Grande Porte de Kiev” laat de door Hartman ontworpen poort zien. Fraaie rustige klanken vormen hier de entree, waarna een stevige bluesshuffle wordt ingezet, het verband met de grote poort van Kiev ontgaat me, maar het klinkt geweldig, Don Sugarcane Harris en Frank Zappa zijn niet ver weg.

Een geweldige cd met uiterst beeldende muziek en wederom een bewijs van de hoge kwaliteit van de Belgische jazz.

Jan van Leersum.

 

 

Artiest info
   
 

Label : Igloo Rec.
Distr. : New Arts Int.

video